کد خبر : 1165             انتشار : 1395/01/22 00:03          تعداد بازدید : 677
گفتگو با رضا عامری

خودباوری نسل جدید مترجمان در خور توجه است

ظهر دوشنبه‌ای خاص و دل انگیز همراه دوست شاعر و مترجم «حمزه کوتی» به دیدار «رضا عامری» منتقد، پژوهشگر و مترجم خوزستانی در تهران رفتیم.
گفتگو با رضا عامری


رسول عوده‌زاده

ظهر دوشنبه‌ای خاص و دل انگیز همراه دوست شاعر و مترجم «حمزه کوتی» به دیدار «رضا عامری» منتقد، پژوهشگر و مترجم خوزستانی در تهران رفتیم.
عامری متولد سال ۳۲ است و با نشریات متعددی چون کارنامه، هفت، آدینه، نافه، روزگار وصل و فردوسی همکاری داشته است.
وی که دوستانش او را «شیخ» صدا می‌زنند، اکنون حسابدار یک شرکت خصوصی است.
گفت وگوی همشهری را با این نویسنده می‌خوانید.
چه عاملی سبب شد که وارد حوزه ترجمه شوید؟
کار اصلی من نقد بود. چون کسی برای ترجمه آثار عربی به فارسی نبود، وارد حوزه ترجمه شدم. از سال ۸۸ به این طرف توجه به آثار ترجمه شده از عربی، هم از سوی انتشاراتی‌ها و هم مخاطبان شتاب بیشتری گرفته است.
به طور تخصصی در چه زمینه‌ای فعالیت دارید؟
در عرصه نقد رمان فارسی و عربی کار می‌کنم.
چرا سابقه ترجمه‌ بر نویسندگی‌ شما چیره شده است؟
من رمان هم نوشته‌ام، اما چاپ نکرده‌ام. چون نگاهم انتقادی است، بسیاری از رمان‌ها را قبول ندارم. یکی از عوامل پیشرفت رمان، انتشار خودزندگی‌نامه است.
کشوری که خود زندگی‌نامه‌نویسی در آن نباشد رمان هم ندارد. در کشور ما بسیاری از حرف‌ها تابوست. یکی از علل فقر رمان فارسی نیز همین موضوع است.
نظرتان در مورد نسل جدید مترجمان چیست و کارهای کدام مترجم را بیشتر می‌پسندید؟
نسل جدید مترجمان کشور و استان ما خودباوری قابل توجهی دارند. برای مثال «حمزه کوتی» مترجم خوب و پرکاری است و به زبان‌های مقصد و مبدا مسلط است و کمی تجربه بیشتر کار‌هایش را عالی می‌کند. ترجمه و انتشار 3 کتاب از شعرهای «نوری الجراح» که از شاعران مهم سوریه است، اتفاق مهمی است که در ترجمه ادبیات عرب به فارسی رخ داده است.
یعنی نخستین بار است که شاعری عرب، کارش به طور کامل ترجمه و معرفی می‌شود. البته این از ابتکارات ناشر هم هست. ‌ناشری که به طور جدی دست روی ادبیات کشورهای همسایه و خاورمیانه گذاشته و اهمیت این بده‌بستان فرهنگی را دریافته و ارزش آن را می‌داند. امیدوارم عکس این موضوع یعنی ترجمه شعر و رمان معاصر فارسی به عربی هم سرعت بیشتری بگیرد.
نظرتان درباره تطبیق شعر و رمان عرب چیست؟
نثر الیاس خوری لبنانی بر خلاف اغلب نویسندگان عرب زبان از جمله نجیب محفوظ فارغ از بلاغت و پیچیدگی‌های زبان عربی است و با زندگی روزانه و زبان عامیانه مردم سروکار دارد، اما از نظر تکنیکی می‌توان او را نویسنده‌ای دانست که توانسته تکنیک جدیدی را در داستان‌سرایی به وجود آورد. در واقع او حوزه جدیدی را به تئوری‌های داستان‌نویسی افزوده است.
در میان کشورهای عربی نویسندگان کدام کشور را می‌پسندید؟
بدون تردید مصر در حوزه‌ فرهنگ، اندیشه و هنر در قلمرو سرزمین‌های عربی ـ اسلامی حرف اول را می‌زند و قلب دنیای عرب است. کتاب‌خوانان، نویسندگان و اهل فرهنگ ایران کمتر از تحولات ادبی مصر به ویژه در حوزه‌ رمان و داستان کوتاه اطلاع دارند. نویسندگان مصر واقعا بازآفرینندگان جامعه‌ خود هستند و ممکن نیست ما بتوانیم جامعه‌ مصر و قاهره و همچنین حیات و اندیشه‌های مردم مصر و سیاست‌های حاکم بر این کشور را بدون خواندن آثار نویسندگانش از جمله نجیب محفوظ و جمال غیطانی به درستی دریابیم.
از تحولات رخ داده در رمان عرب بگویید.
مهم‌ترین تحول این است که در کشورهای عربی هم دیگر دوره نویسندگان بزرگ به سر آمده و با پدیده تکثر نویسندگان مواجه‌ایم. به عبارت دیگر دوره نجیب محفوظ‌ها و سیطره آنها بر ادبیات داستانی گذشته است.
عمده مضامین رمان‌ها و سویه‌های فکری نویسندگان جهان عرب چیست؟
آنها به مسائل زیست، معاش، معضلات فرهنگی و اجتماعی که در واقع مسائل روزمره جامعه هستند، می‌پردازند و دیگر سراغ مسائل عمیق و فلسفی نمی‌روند.
چه آثاری در دست چاپ دارید؟
2 کتاب در دست چاپ دارم؛ «سرچشمه روایت و بوطیقای رمان فارسی» که در واقع بررسی سیر رمان نویسی در ایران از باستان تا اکنون است و دیگری «صد سال رمان عرب». کتاب «صد سال رمان عرب» یک متن پژوهشی است که به بررسی سیر داستان عربی در ۱۰۰ سال گذشته و پایه‌های اساسی آن می‌پردازد. تلاش دارم ۱۰ رمان عربی از جمله «موسم هجرت به سوی شمال» نوشته طیب صالح و «میرامار» و «وراجی روی نیل» از آثار نجیب محفوظ را نقد تفسیری کنم.

عامری، مترجم خوزستانی: کار اصلی من نقد بود، اما چون کسی برای ترجمه آثار عربی به فارسی نبود، وارد حوزه ترجمه شدم
از سال ۸۸ به این طرف توجه به آثار ترجمه شده از عربی، هم از سوی انتشاراتی‌ها و هم مخاطبان شتاب بیشتری گرفته است
ترجمه و انتشار 3 کتاب از شعرهای «نوری الجراح» که از شاعران مهم سوریه است، اتفاق مهمی است که در ترجمه ادبیات عرب به فارسی رخ داده است. یعنی نخستین بار است که شاعری عرب کارش به طور کامل ترجمه و معرفی می‌شود. البته این از ابتکارات ناشر هم هست. ‌ناشری که به طور جدی دست روی ادبیات کشورهای همسایه و خاورمیانه گذاشته و اهمیت این بده‌بستان فرهنگی را دریافته و ارزش آن را می‌داند. امیدوارم عکس این موضوع یعنی ترجمه شعر و رمان معاصر فارسی به عربی هم سرعت بیشتری بگیرد
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
عبدالنبی قیم ( 1395-01-22 13:00 )
با سلام
سابقه آشنائی من با آقای عامری بیش از چهل و پنج سال است ، برای ایشان آرزوی موفقیت می کنم.
اما این سخن که "اما چون کسی برای ترجمه آثار عربی به فارسی نبود، وارد حوزه ترجمه شدم" بسیار قابل تأمل است. پیش از ایشان مرحوم دکتر محمد حسن روحانی، دکتر شفیعی کدکنی، محمد جواهر کلام، علی واثقی و عزیزی آثار عربی را به فارسی ترجمه کرده بودند. دکتر شفیعی در سال 1346 شعرهائی ازنزار قبانی ترجمه کرده بود

 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری