کد خبر : 1194             انتشار : 1395/01/29 08:53          تعداد بازدید : 516

مدیریت نامناسب آب خوزستان را غرق کرد

نویسنده : مرجان حاجی‌رحیمی



خوزستان این روزها حسابی درگیر بحران‌های زیست‌محیطی است؛ از ریزگردها گرفته که گویا برای همه مسئولان کشور عادی شده و خوزستانی‌ها اکسیژن بیش از نیمی از سال را همراه گرد و خاک تنفس می‌کنند تا باد و توفان و سیلاب روزهای اخیر.
جلگه حاصلخیز خوزستان حالا به تبرک مدیریت نامناسب آب همچون دیگر استان‌های کشور دچار بلایای طبیعی شده است و عکس‌ها و خبرهایی که در روزهای آخر هفته در شبکه‌های مجازی پخش شده، سیلاب‌های مهارنشده شهرستان‌های دزفول، اندیمشک و شوش را هولناک و عظیم به تصویر کشیده است. تصاویری که پل قدیم ساسانی دزفول، آسیاب‌ها و موزه آب، همین‌طور تاسیسات گردشگری کنار رودخانه دز را نشان می‌داد که زیر آب فرو رفته بودند. اما علل و عوامل سیلی که کشاورزی را نابود و مردم را گرفتار کرد چه بود؟

فیلم دروغین
یکی از ویدئوهایی که در این چند روز دست به دست شد سیل خروشان آب در سدی را نشان می‌داد که سد دز معرفی شده بود. حمیدرضا خدابخشی، رئیس هیات‌مدیره انجمن مهندسان صنعت آب خوزستان اما این ویدئو را جعلی عنوان می‌کند و می‌گوید: «سد دز سرریز سرسره‌ای آب ندارد و محل خروج آب آن تونل‌های دریچه‌ای است که آب در هنگام نیاز با شدت فراوان از تونل‌ها بیرون می‌زند.»

سیل پدیده‌ای طبیعی
امسال بعد از 12 سال که در حوزه دز و کرخه خشکسالی حکمفرما بود، سیل نقطه‌ای با هسته مرکزی بارش در این حوزه رخ داده است. وجود سدهای دز یا کرخه، بارش‌ها را در مخازن کنترل می‌کنند. سدهایی که اصولا برای تولید انرژی در تابستان و کشت پاییز ساخته شدند، چراکه در تابستان پایین دست خوزستان به دلیل گرمای طاقت‌فرسا قابل کشت نیست و کشاورزی در نیمه دوم سال رونق دارد. خدابخشی با بیان اینکه هر روان‌آب سیل نامیده می‌شود، می‌گوید: «امروزه در دنیا سیل‌ها کنترل نمی‌شوند بلکه مدیریت می‌شوند. در ایران نیز اگر مدیریت سیل وجود داشت چنین روزهایی پیش‌بینی می‌شد، چراکه تا پیش از خشکسالی 12 ساله حوزه دز و کرخه کارون از نیمه اسفند تا نیمه اردیبهشت دچار چنین سیلاب‌هایی می‌شد و هیچ‌وقت این‌گونه رسانه‌ای نمی‌شد چراکه نه رسانه‌ها و شبکه‌های مجازی به وسعت امروز وجود داشتند و نه در حریم رودخانه‌ها ساخت‌وساز رخ داده و به بستر طبیعی آنها تجاوز شده بود.» به این ترتیب ساخت و ساز تاسیسات گردشگری در حریم رودخانه ها و جانمایی غلط روستاها از دلایل وقوع سیل اخیر به شمار می‌رود.

برنامه درازمدتی وجود ندارد
رئیس هیات‌مدیره انجمن مهندسان صنعت آب خوزستان می‌گوید که کشوری مانند ژاپن برنامه 500 ساله و کشوری مانند استرالیا برنامه یکصد ساله مدیریت آب دارند اما وضع ایران چطور است و برنامه ما برای یکصد سال آینده چیست؟
او می‌گوید: «سدهای ساخته‌شده در ایران بعد از حدود نیم‌قرن رسوب می‌گیرند و بعید است یکصد سال عمر مفید داشته باشند. امروزه در دنیا کشورها به جای اینکه به سمت سدسازی و ساخت سازه‌های غول پیکر بروند، مدیریت روان‌آب‌ها را در دست می‌گیرند و سعی می‌کنند سطح نفوذ آب به زمین را با کارهایی چون آبخیزداری و آبخوان‌داری افزایش دهند.» خدابخشی اضافه می‌کند که مشاور آمریکایی ساخت سد دز در بیش از 50 سال پیش نیز بر اهمیت آبخیزداری در این حوزه تاکید کرده بود.

کاهش جنگل‌ها وقوع سیل
کاهش پوشش گیاهی یکی از عوامل متعدد در بروز سیلاب‌هاست. خدابخشی در این‌باره بیان می‌کند: «وجود جنگل‌ها ضریب نفوذ آب به زمین را بیشتر می‌کنند و هرچه از تعداد درختان کمتر شود آب‌ها نیز به جای نفوذ به زمین به شکل روان‌آب روانه رودخانه‌ها می‌شوند.»
او می‌گوید: «کاهش پوشش گیاهی و کاهش درختان بلوط غرب کشور براثر خشکسالی، بیماری و قطع آنها موثر بر وقوع شدت سیل در این منطقه ازجمله استان خوزستان شده است.»


منبع:اعتماد
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری