کد خبر : 1383             انتشار : 1395/03/11 16:02          تعداد بازدید : 816

اشتراکات زبان مندائی با زبان عربی/حسین فرج الله

مندائیان یا صابئه از قدیم ترین ساکنان اهواز (خوزستان)وجنوب عراق ،سوریه،وحجاز می باشند.
اشتراکات  زبان مندائی با زبان عربی/حسین فرج الله

نویسنده:حسین فرج الله


مندائیان یا صابئه از قدیم ترین ساکنان اهواز (خوزستان)وجنوب عراق ،سوریه،وحجاز می باشند.
مندائیان پیروان حضرت یحیی بن زکریا تعمید دهنده هستند که این پیامبر آخرین پیامبر آنهاست وبه عقیده مندائیان اولین پیامبرحضرت آدم وپس از او فرزندش شیتل(شیث)وپس از او نوح وپس از نوح شوم برنوح(سام بن نوح)وآخرین پیامبر حضرت یحیی است که در رود اردن مردم را تعمید می داد.حضرت یحیی مسیح رانیز تعمید داد.اورشلیم (دارالسلام)یابیت المقدس قبله آنهاست وبه سوی این خانه مقدس مردگان خودرا دفن می کنند.

مندائیان صنعتگرانی ماهر وزبردستی هستند آنها درآهنگری وساخت وسایل جنگی ووسایل کشاورزی وطلاوجواهرات وانواع معرق کاری وسیاه قلم مهارتی ویژه دارند .ایشان برخلاف سایر ادیان راهب وزاهد تارک دنیا ندارند وحتی رجال دین آنها به کارهای مختلف مشغول هستند.مندائیان خانه یا محل زندگی درکنار معابد خود ندارند واین نشان عدم ترک دنیای آنهاست چون اگر درکنار عبادتگاهها(مندی)خانه هایی برای عبادت می ساختند ممکن بود بگوئیم که زهد وترک دنیا مانند دیگر ادیان درمیان آنها وجوددارداما می بینیم که در معابد کوهستانی ویا در برخی از شهرها هیچ محل سکونت درکنار معابد وجود نداردمانند تنگ سروک
دربهبهان (باب هانی)واشکفت سلمان وکول فرح هیچ خانه یا سکونتگاهی جهت کاهنان یا راهبان وجودندارد ومعبد فقط درهنگام عبادت مورداستفاده قرارمی گیرد ودردیگر روزها معبدتقریبا خالی از سکنه است وکاهنان وروحانیان به زندگی عادی خود بازمی گردند.

امروزه دراهواز وسایر شهرهایی که مندائیان زندگی می کنند می بینیم که روحانیان مندائی باهرمقام دینی ،اشکندا،ترمیدا،گنزورا،ریشااد اما ممکن است مانند هرفرد عادی دیگر مغازه دار،آهنگر،طلافروش ویاهرشغل دیگری داشته باشند.

حتی درشوشتر (آدامدون،تستر)که یکی از مقدس ترین
شهرهای مندائیان است باز می بینیم که معابد مندائیان خارج از شهر وبه دوراز خانه های مسکونی لب رودخانه است ولی از سکونتگاه برای روحانیت ویاراهبان خبری نیست .عقیده مندائیان شباهت فراوانی به عقیده مسلمانان دارد.وضو ومراحل آن ونماز آنها وبسیاری از احکام دینی مندائیان شباهت فراوانی به اسلام داردودرواقع می توان گفت که اسلام شبیه به مندائیت است.

مندائیان امروزه جزء مردم عرب اند و در تقسيمات نژادی سامی نژادند که بامردم عرب هم نژادند.
تنهاتفاوت با مردم عرب دین وآئین آنهاست.ازنظر زبانی زبان مندائیان جزءشاخه شرقی زبان آرامی است .این زبان با لهجه های عربی شباهت فراوان دارد.

درواقع می توان گفت که زبان آرامی درگروه زبان های باستان در نسل دهم زبان های سامی از زبان عربی جدا شد ودرواقع درزمان سباءيان این دو زبان یعنی آرامی وعربی یکی بوده اند اما درآن دوران زبان عربی پیشرفت کرد واز 22 حرف الفباءبه 28 حرف افزایش یافت ولی زبان آرامی با 22 حرف الفباءوبدون حرکات اعراب متوقف شد وزبان مندائی که شاخه شرقی آرامی است درواقع مانند زبان آرامی 22 حرف دارد ولی دراین زبان الف دوبارتکرار می شود وهمزه نیز کاربرددارد.زبان عربی پس از هزاران سال فاصله از زبان آرامی تغییرات فراوانی یافت وپس از نزول قرآن با این زبان ،به پیشرفت وپیچیدگی خودادامه داد ولی دیگرزبان های سامی متوقف شدندوفقط در متون دینی ودرمیان برخی اقوام به حیات خود ادامه دادند.

زبان مندائیان باتوجه به حضور چند هزارساله دراهواز وسایر نقاط تاثیر گذار وتاثیر پذیر از زبان عربی بودوبه این دلیل شباهت وهماهنگی فراوانی بازبان عربی دارد.درادامه برخی واژگان مشترک میان زبان مندائی وعربی راذکر می کنیم :

شلمانی:مسلم ،مسلمون،(مسلمان)

آلمي:عالم(عالم ،هستي)

پر صوفا:صورة (عکس)

مفرشنا:فرش،بسط(فرش کردن)

ديري:دير ،مسکن الرهبان(عبادتگاه)

اثر انهور:اثر النور،(اثر نور)

اترص:ترس النظر (نگاه دقیق)

ابگوی:ابقاء،باقي(باقي ماندن)

صب:صب الماء(آب ریختن)

یمین:یمین(راست)

اسمال:شمال،الیسار(چپ)

ادراشي:ادراسي،ادريس(درس خواندن)

طو ى:طوبى(خوش به حال)

النافشي:النفسي(نفس)

نيقم:تقييم،قيمة(ارزش گذاری)

لایت:لیت.(ای کاش)

یهثی:یهضی،کثیر الکلام(زیاد سخن گفتن)

زدقا:صدقا،صدقه(صدقه،خیرات)

لا یتسهدن:لا یشهدون(شهادت ندهند)

لا تیتنن:لا یاتون(نمی آیند)

یمینیخن:الید الیمنی،الیمین(دست راست)

اسمالیخن:الید الیسری(دست چپ)

لا تیمرن:لا تامرون(دستور ندهید)

کرسا:کرشا ،البطن(شکم)

ربتی:ربا،تربیة(تربيت)

هازن:هذا (اين)

ويلي:ويلاه(وا ويلا)

حکيما:حکيم(دانشمند)

مدرک:مدرک(مدرک)

لادرک:لايدرک(درک نمى کند)

لا سالق:لايتسلق(بالا نمي رود)

اترين:اثنين(دو)

لشاني:لساني(زبانم)

ديني:دين،قسم(قسم خوردن)

اب هادي:هادي،يامر بلهداية(هدايت گر)

لبا:لب،القلب(قلب)

ابگوي:ابقاء،بقى(باقي ماندن)

ممليکا:مملوک(در تملک کسي قرارگرفتن)

سایف:سایف،خارج عن السیطرة،متخلف(بزهکار)

المن:لمن(براى چه کسی)

آود:عود،عود نفسه(خودش را عادت داد)

وي وي:وا ويلاه(واي واي)

لطيب:الطيب(خوبي)

اهوالي:اموالي(مال وثروتم)

شوى:سوى(انجام داد)

القدامى:قدام،امام(جلوتر)

قدمايا:قديم ،اول(پیش تر ،قدیم تر)

شیتل:شیث(حضرت شیث بن آدم )

آلمی دنهورا:عالم النور(عالم نور)

تیبل:تراب(خاک ،زمین خاکی)

طینا:طین(گل،جسم گلی انسان)

نشمتا:نسیم،الروح،(نسیم)

ابنی:بناء(ساختن ساختمان،بنا کردن)

اوربا:غوربا،غراب(کلاغ)

الهريس:الهريس(حليم،نوعي غذا)

نوريثا:نور(نور)

نهروس:نهر(رودخانه،نهر)

روها:روح(روح)

طومار:طومار(طومار)

طاب يومن:طاب يومکم(روز خوش)

ايد:يد(دست)

ابرخ: بخ بخ ،بارک ،مبارک(مبارک)

بهرام:ابراهيم(بهرام نامي که از مندايي وارد فارسي شده)

رهمات:رحمات،رحمة(رحمت)

انهر:نهر الماء(نهر آب)

شارا:سارا(سارا نامی زنانه)

شروالا:سروال(شروال،واژه ای مندائی،آرامی که وارد فارسی شده است)

نسیفا:سفیفا(نوعی طناب پهن)

تختا:تخت،مسطح،اریکة(تخت،واژه ای مندائی ،آرامی وارد فارسی شده است)

گابوع:قابوع،قبعة،(بالاپوش،روسری،در مندائی معادل کفن مرده است)

ایهاول:ایحاول،محاولة،سعي(سعي وتلاش)

بشمد هي:بسم الحي(به نام زنده همیشگی)

کلهن:کل هن(همگی ،همه آن)

ربي:ربي(پروردگارم)

بیرختا:بارکتا(مبارک گرداندی)

میتقنن:متقي(پرهیزکار)

قم:قیام(قیام)

مياهيا:ماء الحياة(آب زندگی)

ازگن:اسقون،یسقون(آبیاری می کنند)

ترصخ:رصوخ،راصخ(رسوخ یافتن،درآمیختن)

ریشا:رئیس(رئیس)

با توجه به موارد مذکور می توان به این نتیجه دست یافت که زبان مندائی وعربی شباهت ونزدیکی فراوانی با یکدیگر دارندوتنها تفاوت در خط آنهاست چون خط زبان عربی همان خط عربی است اما خط مندائیان خط سریانی است که شباهت فراوانی با خط کوفی صدر اسلام ولی خط کوفی پیشرفت کرد واعراب ونقطه گرفت درعوض خط سریانی بدون نقطه واعراب است .



حسین فرج الله (ابو عرفان)شوشتر

منابع :

اسعد ،عسکری،مندائیت دین توحیدی باستان،نشر تراوا،اهواز 94

خمیسی،ساهی،آیا صابئین مندائی را می شناسید.نشر یادآوران،تهران 1394

تحقیق درحکم صابئین مندائی ،سید علی خامنه ای ،
ترجمه سلیم جیزان،نشر تراوا،چاپ اول،اهواز 1388

سباهی،عزیز،اصول الصابئه ومعتقداتهم،دارالهدی،2002
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری