کد خبر : 1403             انتشار : 1395/03/16 12:08          تعداد بازدید : 559

زندگی در کوچه‌های گاومیش‌آباد

گزارش «شهروند» از زندگی در محله‌ای در جنوب‌شرقی اهواز که نه شهر است و نه روستا زندگی در کوچه‌های گاومیش‌آباد محله گاومیش آباد در تعلیق میان ماندن و رفتن از ابتدایی ترین خدمات شهری محروم مانده است

شيده لالمي

هيچ چيز بيشتر از نگاه‌هاي مستقيم و طولاني آدم را معذب نمي‌کند اما آنها با تو همين کار را مي‌کنند، نگاهت مي‌کنند: مستقيم، بي‌وقفه و طولاني.
هيکل بزرگشان را مي‌فرستند زير آب. مي‌نشينند وسط رودخانه. همه با هم در چند رديف منظم، با يک زوايه و درست هم‌شکل؛ مثل گروهي که از قبل بارها اين صحنه را تمرين کرده‌اند. از روبه‌رو تنها سرهايشان پيداست و چشماني که زل زده‌اند به يک نقطه، به يک نفر، بدون اينکه حتي لحظه‌اي گردنشان را به راست يا چپ بچرخانند؛ روبه‌رو جايي است که تو ايستاده‌اي.
گاومیش‌ها از هر غریبه‌ای که می‌آید لبِ آب با نگاه‌های خیره، با چشمان درشتِ باز که از حدقه درآمده، استقبال می‌کنند. همه با هم و بی‌صدا می‌نشینند در آب و حتی پرنده‌های خوشحالی که بالای سرشان پرواز می‌کنند و روی شاخ‌هایشان فرود می‌آیند هم این اعتراض دسته جمعی را بر هم نمی‌زنند. اگر حرکت کُندِ پلک‌هایشان نباشد فکر می‌کنی تاکسی‌درمی‌های بزرگی هستند که یک نفر آنها را در میانه رودخانه‌ای در جنوب کار گذاشته و رفته است.
صداي کشداری مي‌آید: «هوووو هِه هِه هِه هوووو». همه با هم بلند مي‌شوند، هزاران قطره آب مي‌پاشد در هوا، قطره‌ها بالا می‌روند، زير نور خورشيد هوا خیس می‌شود. يک چوب بلند که زماني شاخه درختي بوده، در هوا مي‌چرخد و باز صداي کشدار بلندی پشت هم می‌گوید: «هو هِه هِه ههِ هو.» این بار گاومیش‌ها همه با هم مي‌دوند. از آب بیرون می‌آیند و با دویدنشان هزاران ذره خاک می‌پاشد در آسمان و هوا خاک می‌شود.
از صبح کمی گذشته و تا ظهر کمی مانده، «احمد» با دستاری که دور سرش بسته و یک پیراهن آستین حلقه‌ای که بازوان آفتاب سوخته‌اش از آن پیداست، گاومیش‌ها را هِی می‌کند که برگردند در آب. آنها آوای «هو هه هه هه هووو» و «هیه» را که با تشدید روی «ی» محکمتر می‌شود، خوب می‌شناسند و احمد را که با سگ نگهبان کوچکش گاومیش‌ها را آورده تا تنی به آب بزنند. آب خنک را روی سر و صورتشان بریزند و چند دقیقه بعد خیالشان باز ناآرام شود که این غریبه، این‌جا میان ما چه می‌کند، چرا نمی‌رود؟
جایی که زندگی بومی است و آدم‌های محلی، صدای هم را می‌شناسند و صدای قدم‌هایشان و حتی بوی بدنهایشان برای هم آشناست، غریبه‌ها دنیای آشنا و آرام گاومیش‌ها را به هم می‌زنند و تو هم یک غریبه‌ای ایستاده کنارِ کارون.
«...می‌دانی گاومیش‌ها با غریبه‌ها خوب کنار نمی‌آیند. بیشتر از ما آدم ندیده‌اند.ما را می‌شناسند، غریبه که بیاید همينطور می‌نشینن و زل می‌زنن و شنا نمی‌کنند. این یعنی ناراحتن، یعنی اعتراض دارن... آن‌قدر غریبه‌ها را نگاه می‌کنند تا برن... خیلی هم بمونین و دوست نداشته باشن؛ یهو همه با هم حمله می‌کنن.»
صدايي مي‌گويد«هي» و گاوميش‌ها بلند می‌شوند، صداي احمد شبيه فرياد می‌شود، ‌برويد آن طرف، اينجا خطر داره...» و گاوميش‌ها می‌دوند، يک بار بيرون می‌آيند و هر آني است که فکر کني می‌افتي زير پاي سياه و خيسان و باز صداي هو هه هه هو آنها را بر مي‌گرداند به آب، مي‌نشينند لب کارون و نگاهت می‌کنند که آرام آرام دوري می‌شوي تا لب جاده.
گاومیش‌آباد نقطه‌ای است روی نقشه در جنوب. همان‌جا که آفتابش همیشه داغ است و آسمانش سالهاست که غبار گرفته. در اهواز نشانی این محله آسان پیدا می‌شود، از جنوبی‌ها که بپرسی، اين روزها یک جمله را تکرار می‌کنند: «‌ها... باید بروی کوت عبدالله...» کوت عبدالله مرکز شهرستان کارون است، شهرستان تازه تأسيسي که چند سالي است از تجميع چند محله و منطقه شکل گرفته و يکي از آنها هم گاوميش آباد است. در کوت عبدالله نه فقط اينجا که در محله‌هاي ديگري مثل مشعلي هم مردم گاوميش‌داري مي‌کنند و اساسا شيرگاوميش در جنوب براي بسياري از مردم دلچسب‌تر و مرغوب‌تر از شير گاو است، آن‌قدر که روي شيشه خيلي از بستني فروشي‌هاي شهر کاغذي چسبانده و روي آن نوشته‌اند: بستي با شير گاوميش...
در اهواز یک شهر است و یک گاومیش‌آباد که تا بوده، زمین‌هایش زیر سم‌های گاومیش‌های سیاه، بو گرفته است و خانه‌هایش همه آغل‌های ساده دست‌سازی دارند که پناهگاهی‌ست برای گاومیش‌های آبدوست.
در این کوچه‌هایی که خاکی هستند، تیرک‌های بلند برق و سیم‌های در هم تنیده‌ی سیاه آسمان را از ریخت انداخته‌اند و سیمای زندگی، بي‌اندازه بی‌نظم و به هم ریخته است. خانه‌ها، اتاقک‌های تو در توی کوتاه قدی‌اند که هیچ نما و منظره‌ای ندارند. کمتر پنجره‌ای رو به کوچه گشوده می‌شود و اگر هم هست پنجره‌ها همه زنگ زده یا دست‌هایی ناشیانه بر آنها رنگ زده.
پشت هر پنجره‌ای چند جفت چشم تو را می‌پاید، دخترکان کوچکی با صورت‌های سبزه تند برايت دست تکان می‌دهند و زنان با روسری‌های گلدار، صورهایشان همه پرسش است که کیستی؟...
زندگی در محله‌ای که آغل گاومیش‌ها و خانه آدم‌ها فاصله‌ای ندارند، پیش از آن‌که آفتاب بالا بیاید شروع می‌شود و «بیدارباش» هر روزِ زندگی را نه آدم‌ها که گاومیش‌ها مي‌زنند: «ساعت ٦ شیرشان را مي‌دوشيم. ساعت ٧ علوفه می‌خورند. ساعت ٨ مي‌روند آب. ساعت ٩ مي‌آيند دوباره علوفه مي‎خورند. ساعت ١٢ مي‌روند آب. ساعت ٣ علوفه مي‌خورند. ٥ می‌روند آب و ٨ شب دوباره علوفه مي‌خورند و مي‌خوابند.»
اين صداي «ابراهیم» است، ٤٠ سالگی را تازه رد کرده اما به ٦٠ ساله‌ها می‌ماند، آن‌قدر که به گاومیش‌ها فکر کرده به خودش نه. پدرش و پدرِ پدربزرگش همین جا زیسته و مرده‌اند و میراث گاومیش‌داری از آنهاست. می‌گوید راضی است به رضای خدا و نگاهش را به آسمان می‌دوزد و با لهجه غليظ عربي مي‌گويد: الحمدلله. اما سر درد دلش باز مي‌شود، مثلا اينکه گاومیش‌هایش کم شده‌اند، پول علوفه گران است و شیرگاومیش‌ها را خوب نمی‌خرند، دولت هم که کمکی نمی‌کند و او هم که چاره‌ای ندارد که بسازد با هر آنچه هست: «ما خانوادگي گاوميش‌داري داريم اما حق ما را به آنهايي مي‌دهند که در بازار مي‌نشينند. سهميه حواله، آرد و سبوس ما را آنهايي مي‌گيرند که يک بز هم در خانه‌شان ندارند. ما که گاومیش‌داری می‌کنیم اما خرج و دخلمان با هم نمی‌خواند. خرج گاومیش‌ها زیاد است، خیلی علوفه می‌خورند. گاوميش پر خور است. هر کدام روزی ٦٠‌هزار تومان علوفه می‌خورند، خودمان روزی ٦ هزارتومان هم نمی‎‌خوریم. این‌جا را هم که می‌بینی، این زندگیمان، این گاومیش‌هایمان و این همه بچه‌هایمان.»
کوچه‌هاي گاوميش آباد و کوت عبدالله تصوير دايمي رفت و آمد پربچه‌هايي است که با بدن‌هاي نحيف لاغر و پوست آفتاب سوخته روي زمين‌هاي خاکي مي‎دوند زمين مي‌خورند، بلند مي‌شوند و باز مي‌دوند و صداي خنده‌ها و گاه گريه‌هايشان مي‌رود به آسمان. آنها که هر چند ساعت يک بار مي‌روند آب و آب اين‌جا در زندگي روزمره آدم‌ها يک معني بيشتر ندارد، آب يعني کارون، وقتي که شيرين بود، حالا که شور است، حالا که کم آب است...
در گاومیش آباد بچه‌ها یار غار گاومیش‌ها، مرغ و خروس‎‌ها و حیوانات خانگی‌اند. با آنها زندگی می‌کنند، بازی می‌کنند و بزرگترین تفریحشان، شنا کردن در کارونی است که حالا آن کارونِ همیشگی نیست. مردم مي‌گويند هر‌سال چند نفری غرق می‌شوند اما پدرهایشان، مثلا همین ابراهیم می‌گوید: «خطراتش را می‌دانیم اما این‌جا که استخر نداریم، پارک و فضاي سبز نداريم، تو این هواي داغ، توي اين شرجي این بچه‌ها به آب نزنن چه کنن؟»
بچه‌ها صدای زندگی در کوچه‌های خاکی
گاومیش‌آبادند و صدای خنده‌های آنهاست که می‌گوید زندگی در همین کوچه‌ها با فاضلاب‌های روان در جوی‌هايش، با صورت زخمی و سیمای نیمه کاره خانه‌هايش و بوی تند پهن‌هاي انبار شده در حیاطهايش، همچنان جاری است حتی اگر فقر گریبان آدم‌ها را سخت گرفته باشد.
به آب بردن گاومیش‌ها در گاومیش‌آباد عمدتا کار بچه‌هاست، کنار کارون صدای سوت مانندِ هو هه هه هه هو را آنها هستند که بلند می‌کشند و گاومیش‌ها با همین صدا می‌روند در آب و خودشان را می‌سپارند به کارون. وقتی خنک شدند و شنا‌کردنشان تمام شد، یک بار دیگر با همین صداست که بلند می‌شوند و هیکل سیاه و سنگین و خیسشان را می‌کشند به کوچه‌ها. در کوچه‌های خاکی کوت عبدالله هر چند دقیقه یک بار یک گاومیش خیس از کنارت می‌گذرد و پشت سرش، سگ کوچک گله‌ که همراه گاومیش‌ها به آبتنی رفته، قدم‌ زنان و آب‌چکان و مثل آنها خیس از آب کارون، راه بازگشت به خانه را گرفته است.
گله گاوميش‌هاي خيس را منصور هدايت مي‌کند، پسربچه‌اي ٨ساله با پوستي آفتاب سوخته، شبيه همه پسران جنوب، درست شبيه همان تصوير آشناي باشو... مي‌گويد از ٦سالگي گاوميش‌ها را می‌بَرَد آب و بر مي‌گرداند. لب کارون که رسيد با گاوميش‌ها مي‌رود توي آب، گاوميش‌ها روي سرش آب مي‌پاشند و او روي صورتشان، گاوميش‌ها کف رودخانه مي‌نشينند و منصور روي کولشان و بعد کارون را با هم آرام آرام دور مي‌زنند. در گاوميش آباد حضور گاوميش‌ها در زندگي روزمره آدم‌ها و بچه‌ها آن‌قدر زنده است که بچه‌ها به مهمان‌ها، ‌به تازه واردهايي چون تو يک گاوميش خاکي دست ساز مي‌دهند... عروسک کوچک خاکي که خودشان با دست‌هاي کوچکشان با همين گل‌هاي کنار کارون ساخته و در آفتاب خشک کرده‌اند...
در خانه‌اي که منصور و خواهران و برادرانش آن‌جا زندگي می‌کنند، ١٠ گاوميش هست، بقيه را فروخته‌اند. براي منصور و همبازي‌هايش که سجاد هم يکي از آنهاست، تفريحي جز آب بردن گاوميش‌ها وجود ندارد. آنها و گاوميش‌ها همبازي‌هاي سال‌هاي کودکي‌اند و با کارون قصه‌ها دارند با کاروني که‌ هزار ‌سال است از ميانه اهواز مي‌گذرد و اين روزها کم جان‌تر و شورتر از هميشه.
مي‌گويند آب شور، گاوميش‌ها را کم شير مي‌کند، روي پاها و پوستشان ترک مي‌اندازد اما گاوميش‌ها دام‌هاي مقاومي‌اند اما وقتي زندگي روزمره آدم‌ها اين‌قدر به دام‌ها نزديک است، از دست رفتن هر کدام، هفته‌ها مي‌تواند روي دل آدم‌ها اندوه بپاشد. مثل همان روز که گاوميش خانه جاسم را يک مريضي نادر برد. آخر هم نفهميدند که چطور شد که زبان بسته از پا در آمد اما «يک هفته همه از خواب و خوراک افتاديم، سخت است، آدم وابسته شان مي‌شود...»
زندگی آدم‌ها در گاوميش آباد اهواز، بسته به دام‌هایشان است و البته در این سال‌های اخیر اقتصاد روزمره‌شان بسته به تعداد فرزندانشان هم هست، براي همين هم بچه‌هاي قد و نيم قد در اين کوچه‌ها فراوانند. یارانه‌ها اگر در تهران، در زندگی خیلی از آدم‌ها رد و نشان و اثری ندارد، در گاومیش‌آباد می‌تواند رخت و لباس نو برای بچه‌ها بیاورد و برق خوشحالی بکارد در نگاهشان که آدم‌ها این‌جا قانعند به کم هر چند ناراضی از چرخ روزگار: «‌خیلی‌ها رفته‌اند، آنها که دستشان به دهنشان رسید. جمعیت هر خانواری این‌جا از ٤٠ نفر به پایین است. ما نمی‌توانيم مثل شهري‌ در تهران زندگي کنيم. ما شلوغیم، بچه زیاد داریم، البت خانه‌هایمان بزرگند اما هر خانواده‌ای فقط یک اتاق دارد. پسرها که زن می‌گیرند برایشان یک اتاق می‌سازیم و همه با هم زندگی می‌کنیم. خلاصه که یک سفره داریم، رسممان این بوده از قدیم. کسي از خانه ما نمی‌رود و جمعيتمان اضافه مي‌شود... نصف خانه هم آغل گاومیش‌هاست.»
در خانه که باز می‌شود یک حیاط بزرگ است با ١٠ آغل‌ دست ساز در دو طرف که سایبان آنها را با نی و حصیر پوشانده‌اند و زیر هر سایه‌بان یک گاو سیاه لم داده، تا نوبت آب رفتن برسد. در پاییز و زمستان گاومیش‌ها روزی ٣ بار و در بهار و تابستان روزی ٤ بار به آب می‌روند. این طبیعتشان است همان‌طور که ماهی بی‌آب تلف می‌شود، گاوميش هم بی‌آب نمي‌ماند...
گاومیش‌ها آنچنان با زندگی مردم این‌جا آمیخته‌اند که همه نام و نشان دارند، هر کدام را به اسمی می‌خوانند و در میان همه آنها آن یکی که قوی‌تر و پر زورتر است نامش می‌شود: «شیخ».
ابراهیم یک تکه علوفه را که روی موهایش افتاده، از سرش می‌تکاند، دستش را روی صورت شیخ می‌گذارد و گاومیش سرش را به چپ و راست تکان می‌دهد:
«... شیخ، بزرگ همه اينهاست. از همه فضول‎تر است. هر وقت خودش بخواهد می‌رود آب. بيشتر ظهرها مي‌رود هر وقت بخواهد علوفه می‌خورد و حرف ما را نمی‌خواند، رئیس بقیه گاومیش‌هاست. رئیس است چون زورش بیشتر است، همین. گاهی هم می‌شود که با هم دعوا می‌کنند اما کم، حواسمان بهشان هست اگر حواسمان نباشد، بعضی وقت‌ها خطرناک می‌شوند و کار دست خودشان می‌دهند...»
از زمانی که گاومیش‌داران در این نقطه از اهواز گاومیش‌داری می‌کردند، سال‌های دوری گذشته است و حالا از میان همه آنها ٥٠ خانواری مانده‌اند که هنوز جان گاومیش‌هایشان به جانشان بسته، حتی اگر دخل و خرج زندگیشان با هم نخواند و شب‌ها و آخر هفته‌ها بروند مسافرکشی و حتی اگر مثل جاسم فکر کنند انسان‌های از یاد رفته‌ای هستند که یک گوشه پرت افتاده‌اند و نه راه پس دارند و نه راه پیش: «کمک خرجی مسافرکشی می‌کنم، بد نیست روزی ٣٥ تومان می‌اندازد. الان علوفه گران است، دولت هم به ما وام نمی‌دهد، شیر گاومیش‌ها را هم نمی‌خرند وقتی وقتي شير کارخانه‎ای هست کیلویی ٢٠٠٠ تومان کسی نمی‌آید شیر گاومیش بخرد. گوشت گاوميش هم که قبلا ١٠ ميليون بود الان شده ٦ ميليون تومان. ما هم چاره‌ای نداریم که گاومیش‌ها را بفروشیم و مسافرکشی کنیم. ما اينجا هيچي نداريم، نه درمانگاهي، نه مدرسه‌اي، ‌نه خدماتي. ما از ياد‌ رفته‌ايم.»
از وقتی در کوت عبدالله جاده ساحلی کشیدند، روزگار و زندگی گاومیش‌آبادی‌ها هم طور دیگری شد.آنها حالا معطلند میان ماندن و رفتن و این خانه‌هایشان که میراث پدرِ پدرانشان است رفته توی «طرح». به آنها گفته‌اند که باید بروند جایی دور؛ منظره خانه‌هایشان، بوی پهن گاومیش‌هایشان، ‌کوچه‌های خاکی و سیمای خانه‌های فقیرشان و این گاومیش‌های سیاه خیس خیس که از وسط جاده می‌گذرند با مقتضیات یک جاده ساحلی که قرار است برای شهر گردشگر بیاورد، سر سازگاری ندارد.
آنها بايد بروند، آنها يعني ٥٠ خانوار ساکن
گاوميش‌آباد و همه گاوميش‌داران محله‌هاي همسايه بايد بروند ٥٠ کيلومتري اهواز در شهرکي که براي دامداران ساخته‌اند، اما احمد و ابراهيم و جاسم و خيلي ديگر از ساکنان گاوميش آباد، مي‌گويند که نمی‌روند.
دکترها به آنها گفته‌اند، آب آنجا، پساب نیشکر است، آب شور دارد و گاوميش‌هايشان تلف مي‌شوند. خانه‌هایش هم هیچ امکاناتی ندارد، آبش هم به گاومیش‌ها نمی‌سازد: «برويم آن‌جا چه کنيم؟» اين را احمد و ابراهيم و جاسم مي‌گويند و بقيه تاييد مي‌کنند. البته شهرکي که در منطقه دابوهيه، در همان ٥٠ کيومتري اهواز ساخته‌اند، حالا ساکنان و مالکاني هم دارد، به گفته ابراهيم آنها اما عمدتا کساني هستند که: «زمانی پدربزرگ‌هایشان گاومیش داشتند همه رفتند ثبت نام کردند. همان ٥٠ کیلومتری اهواز زمین و خانه گرفتند، خوب آنها ضرر نمي‌کنند ولي ما هر خانواده‌ای دست‌کم ٣٠ نفر هستيم. کاری بلد نیستیم جز این، برادر و پدر همه با هم زندگي مي‌کنيم. نان و خوراک ما همين گاوميش‌هاست.گاوميش کارون، می‌خواهد، آب مي‌خواهد. به ما وام بدهند، خودمان جابه‌جا می‌شويم، می‌رويم جايي که براي خودمان و گاوميش‌هايمان خوب باشد، لب کارون مي‌خريم.»
لب کارون، همان جايي است که حالا سالهاست محله رفت و آمد گاوميش‌هاست، لب کارون در جنوب شرقي اهواز که هواي شرجي‌اش با بوي فاضلاب و فضولات در آميخته و آسمانش با غبار و دل‌هايش، لب کارون در جنوب شرقي اهواز همان گاوميش آباد است، همان کوي مشعلي است، همان کوچه‌هاي خاکي رد پاي خيش سم‌هاي گاوميش‌ها روي آنها مانده است.
جاسم مي‌گويد: «مسئولان آمده اند، ‌حال ما را ديده‌اند اما براي ما کاري نکرده‌اند. استاندار هم که آمد، حال ما
را ديد اما براي ما کاري نکرد. شورا، امام جمعه، شهرداري همه ما را ديده‌اند اما انگار نمي‌بينند.نه فقط اين منطقه تمام مناطق به کدام بخش کوت عبدالله رسيدند؟ اين جاده ساحلي را کشيدند يک پايه برق اينجا روشن شد؟ از بيمارستان سينا تا خود مشغل درمانگاهي براي مردم هست؟ حساب نکنيد که گاوميش‌ها حالشان خراب است، بپرسيد حال ما چطور است؟»
در خوزستان، در اهواز و همان شهرستان کارون همه مي‌دانند که گاوميش‌آباد، حالش خوب نيست و حال آدم‌هايش هم. يک سو پاي يک طرح نيمه‌کاره، ‌همان شهرک دامداران وسط است و مقاومت گاوميش داران و سوي ديگر ده‌ها سوال بی‌جواب که چه بايد کرد و کسي هم نمی‌داند و در اين ميان؟
«روزگارشان، سخت می‌دانيم اما شورا درباره مسأله گاوميش آباد هيچ کاري نمی‌تواند بکند...» اين را مسلم باوي بحره، عضو شوراي شهر کوت عبدالله مي‌گويد. به گفته او مسأله گاوميش آباد، ‌پيچيده است و راه‌حلش دست فرمانداري و جهاد کشاورزي است که ترتيبي بدهند و آنها را به خارج از شهر منتقل کنند. راه‌حل آنها همان شهرک دامداران در ٥٠ کيلومتري اهواز است که ده‌سال است ساخته شده و هيچ‌کس نمی‌رود، ما هم نمی‌دانيم چه بايد بکنيم؟
اين تعليق ميان ماندن و رفتن، راه را بر هر تغييري در گاوميش آباد بسته است، نه کوچه‌ای آسفالت می‌شود و نه خانه‌ای نو. آنها اجازه هيچ تغييري ندارند تا برود.
اين روزها در شوراي شهر و شهرداري کوت عبدلله براي ساکنان گاوميش آباد خبرهايي هست، اين‌که آنها را از اين محله قديمي ببرند جايي ديگر. نه اين‌که فکر کنيد ٥٠ کيلومتري اهواز و در همان شهرک عجيب و با آب شور که مي‌خواهند آنها را ببرند همان جايي که دوست دارند. همان «لبِ کارون» که وقتي می‌گويند گل از گلشان می‌شکفد، که کارون اين‌جا در جنوب همه چيز است براي آدم‌ها، زندگيشان، خاطراتشان و معيشتشان...
اين خبر را باوي بحره، عضو شوراي شهر کوت عبدالله مي‌دهد: «الان شورا در نظر دارد تصميمي بگيرد و شهرداري اقدامي کند که انشاءلله مشکلات گاوميش آباد حل شود. ما داخل خودمان به توافق رسيديم و شهرداري هم نظرش مثبت باشد. شورا می‌خواهد زمين‌هايي کنار رودخانه به دامداران به صورت اماني واگذار کند که همان‌جا مستقر شوند، گاوميش‌هايشان هم نزديک آب باشند و هم نزديک خودشان. ما اين طرح را داده‌ايم و منتظر جواب بقيه سازمان‌ها هستيم.»
گاوميش‌داران که از گاوميش آباد بروند، شهرداري مي‌خواهد کوچه‌هاي خاکي اين محله را آسفالت کند، فضولات و علوفه‌ها را ببرد، به سيم‌هاي آشفته در آسمان نظم و ساختاري بدهد و بعد اين‌جا را و آن جاده ساحلي جديد را به يک نقطه گردشگري تبديل کند. اين‌که گاوميش آباد کي سروساماني مي‌گيرد هنوز مشخص نيست، هيچ‌کس از يک زمان دقيق و از يک برنامه مشخص حرفي نمي‌زند اما هر چه هست، گاميش آبادي‌ها و گاوميش‌هايشان دير يا زود از اين کوچه‌هاي خاکي، از اين کوچه‌هاي بد بو که آسمانش زير هجوم کابل‌هاي سياه خط خورده، ‌مي‌روند.
آنها مي‌روند و از اين خانه‌هاي کوچک فقيرشان و گاوميش‌هاي نجيبشان، تنها خاطره‌‎اي مي‌ماند، خاطره‌اي از کوچه‌هاي خيس که هر روز صدايي آشنا در آنها می‌آمد: هو هه هه هو ... هو هه هه هو...
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری