کد خبر : 1458             انتشار : 1395/03/24 13:47          تعداد بازدید : 1480

علوانی فقط یک آواز نیست

در بخش موسیقی مقامی یا کلاسیک عربهای خوزستان ما شاهد مقامات و الحان بسیار خاص بوده ایم مانند: مقام حویزاوی که از زمان حکومت مشعشیان در هویزه کنونی در استان خوزستان به جا مانده است

محمود مشهودی

موسیقی عربهای خوزستان را می توان بصورت کلی به دو دسته: موسیقی مقامی و موسیقی محلی تقسیم کرد ولی اگر بخواهیم فرم های دیگر موسیقی عرب خوزستان را نام ببریم. می توانیم به موسیقی مراسمات از جمله عروسی ها، عزا، اعیاد. موسیقی رقص از جلمه رقص های مردانه: یزله و رقصهای زنانه: هچع و ردح، موسیقی مذهبی از جمله روضه، سینه زنی، مقتل خوانی، موسیقی کار از جمله برداشت خرما، صید ماهی، آسیاب آرد توسط زنان عرب، رکبانی (آوای مخصوص سوارکاری در هنگام جنگ: که در مقاتل امام حسین (ع) مورد استفاده قرار می گیرد)، حدا (آوای مخصوص شتر رانان)، موسیقی کودکان از جلمه گرگیعان، دیللو (لالایی مادران) و ترانه های کودکان و غیره نام ببریم که هر کدام از این بخش ها مباحث مخصوص به خود را می طلبد.
در بخش موسیقی مقامی یا کلاسیک عربهای خوزستان ما شاهد مقامات و الحان بسیار خاص بوده ایم مانند: مقام حویزاوی که از زمان حکومت مشعشیان در حویزه کنونی در استان خوزستان به جا مانده است (۱) و در حال حاضر هم در موسیقی کلاسیک و رسمی عراق مورد استفاده و جزو یکی از ۵۲ مقام آن کشور، از مقامات فرعی حجاز می باشد. (۲) اما متاسفانه در ۱۰۰سال اخیر با ورود رادیو، تلویزیون، ماهواره و دیگر وسایل ارتباطی نبودن اهمیت ضبط و حفظ این بخش از موسیقی عرب های خوزستان، رو به نابودی رفت و جای خود را به دیگر موسیقی کشورهای عربی مانند عراق، کویت و مصر و مخصوص جنوب عراق و مصر داد.
در کل باید گفت شاید در فواصل و اسامی مقامات فرقی بین موسیقی خوزستان و دیگر کشورها وجود نداشته باشد. اما در فرم، ریتم و مهم تر از همه شعر و لهجه دارای تفاوت های مشخص و مخصوص به خود می باشد. اما در بخش موسیقی محلی که خود دارای دو بخش مهم ریفی (روستایی) و بدوی (چادر نیشینان) است.
در موسیقی محلی به چندین دلیل که می توان گفت شامل: نوعی زبان خاص عرب های خوزستان، موقعیت جغرافیایی خاصی که بین دو فرهنگ ایران و عراق قرار دارد و مهم ترین دلیل اینکه، حفظ این بخش از موسیقی معمولاً به دست خود مردم می باشد (زیرا فهم و کلمات آن را برای خود قابل درک تر از بخش موسیقی رسمی و مقامی می دانند) پس در مراسمات خود از این بخش از موسیقی استفاده می نمایند.

پی نوشت:
1- مقاله: پژوهشی در مورد موسقی کشور عراق/ مجله گزارش موسیقی/ ص۱۰۱
۲- دلیل الانغام لطلاب المقام/شعبی ابراهیم خلیل /ص۳۰

منبع:گفتگوی هارمونیک
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری