کد خبر : 1468             انتشار : 1395/03/27 02:23          تعداد بازدید : 1648

نام شهرخفاجيه در مصادر تاريخي ايران(1)

خفاجیه (سوسنگرد کنونی)این واژه، واژه ای سومری وبه شکل خفاژه درمصادر سومری ثبت شده است.
نام شهرخفاجيه در مصادر تاريخي ايران(1)

نویسنده:حسین فرج الله


خفاجیه (سوسنگرد کنونی)این واژه، واژه ای سومری وبه شکل خفاژه درمصادر سومری ثبت شده است.
در کتاب تاریخ معماری جهان آن را این‌گونه توصیف می‌کنند «خفاژه شهری سومری که در هزاره چهارم قبل از میلاد بنا شد» (روزنامه فرهیختگان)

خفاجیه شهری در استان خوزستان ، فاصله شهر خفاجیه تا اهواز مرکز استان۵۵ و تا البسیتین(بستان) ۲۸ کیلومتر است،رودخانه کرخه از شمال آن می‌گذرد و شعبه‌ای از کرخه نیز از داخل شهر عبور کرده و در غرب و جنوب غربی شهر دو رود سابله و مالکیه از آن منشعب می‌شوند.
شهر باستانی حویزه درجنوب غربی این شهر قراردارد.

شهر خفاجیه درتمدن سومر ،عیلام وتمدن میسان ونیز دردوره اسلامی از مهمترین شهرهای خوزستان بوده که درکنار شهر حویزه از مهمترین مراکزعلمی ودینی روزگار بوده اند ودردوره اسلامی به ویژه درزمان حکومت مشعشعیان ازمهترین شهر ها ومراکز دینی وصنعتی بوده است.

نام تاریخی وباستانی خفاجیه دردوره دوره پهلوی به سوسنگرد تغییر یافت درحالی که دربسیاری از کتب تاریخی ایران وسراسر جهان این شهر به خفاجیه شناخته می شد مانند کتاب سفرنامه عربستان میرزا عبدالغفار نجم الملک :

نام خفاجیه درکتاب سفرنامه عربستان(خوزستان کنونی):

میرزا عبدالغفار نجم الملک به دستور ناصر الدین شاه وبه دعوت شیخ مزعل کعبی وارد عربستان(خوزستان)شد تا سد ناصری اهواز را ترمیم کند وبرخی از شهرها را بازدیدکند.

میرزا عبدالغفار درروز چهارشنبه ۲۲ذی الجحه سال ۱۲۹۸ سفر خودرا آغازکرد وتا ۱۴رمضان ۱۲۹۹هجری قمری این سفر رابه پایان برد.
ایشان سفر خودرا از طهران(تهران)آغازنمود واز راه کاشان ،اصفهان، بروجرد، خرم آبادبه عربستان رسیدایشان درطول سفر خود از شهرهای مختلف مانند دسبول(دزفول)شوشتروفلاحیه (شادگان)،محمره(خرمشهر)واهواز وبسیاری دیگر نام می برد.

میرزا عبد الغفار دراین سفرنامه یادمی کند که از خرم آباد تادسبول هیچ آبادی یا روستایی وجود نداشت وبرای علوفه چهار پایان وآب شرب مجبور بودند همه چیزرااز خرم آباد باخود بار بزنند .
دراین کتاب درصفحه 11یادآور می شود که شهر خرم آباد شهری یهودی بوده ومابقی الوار اند او این شهر راکثیف وبد آب وهوا معرفی می کند.

درصفحه 16چنین یاد می کند"بختیاری در خاک عربستان راه نداشت ،ایلخانی حسینقلی خان از سالی که درعربستان رخنه نموده مدت پنج ماه زمستان وبهار ایلات بختیاری را می فرستاد به صفحات عربستان درحدود دزفول تارامز واهواز درتمام چمنزارها پراکنده می شدند .......................

نام خفاجیه در صفحه،18 ،40 ،42 ،43، 49 آمده است که در صفحه18 به مهاجرت مردم شوشتر ودزفول به عراق وپراکنده شدن آنهادر بلاد عثمانی یادمی کند واز خفاجیه وشرط العرب در شرق عراق سخن به میان می آید.

صفحه40 :اینچنین ذکر می کند"به فاصله نیم فرسخ درمغرب جریه کوهی است ام الثغور گویند سرحد است (مرزعربستان ودولت عثمانی).
رود فلت از آنجا به سمت بسیتین وخفاجیه می رود که هردوبلوک معتبر وشلتوک کار حویزه است ودرسرحدافتاده وازآنجا می رودبه هور عماره عثمانی.......

قلعه نهر هاشم که جریه سید نعمه گویند واقع درکنار نهری به سمت حویزه می رود درفاصله نیم فرسخ سد از ناصریه وجمعیت آنجا خیلی است از اعراب وکسبه .سید نعمه شخص متمولی است اقلا دوهزار راس گوسفند داردومضیف معتبری.......

صفحه42:
"نهر کرخه از وسط شهر حویزه می گذرد، ازجنوب به سمت شمال ،یک محله درشرق افتدوسه محله درمغرب.مسکن والی مطلب درقسمت بزرگتر ست اگرچه خانه ندارد.فاصله حویزه از خفاجیه چهار فرسخ است واز بصره هجده فرسخ.مولا مطلب درباب سد ناصریه می گفت که مبلغ یک هزار وچهارصد تومان برای سله اندازی آنجا از خود خرج نموده ام ویک هزار تومان برای کار نومدخل نهرکه سنگبری داشت وخاکبرداری وقریب هفت هشت هزار تومان دیگر باقی است تاسد درست ساخته شود.........
خاک حویزه خیلی وسیع است ونهرهای خشک از یمین ویسار داردوطرفی منتهی می شود به شط الفلت وطرفی به کارون.واز توابع معتبرش بسیتین است وخفاجیه که عمده مالیات از همان دو بلوک گرفته می شود.

صفحه43:
اهل بسیتین سواری کپرنشین اند .اهل خفاجیه ،بنی طرف اند.توابع حویزه:.................از زراعت آنجاگندم ،جو، شلتوک، دیوان مالیات نمی گیرد.از شلتوک نصف وازاین نصف یک ربع سهم شیخ است وسه ربع سهم دیوان ولی سادات شیوخ نصف می برند.............

صفحه49:
از جمله دخل های او(سید مطلب المشعشعی)وجه اجاره بسیتین است به مبلغ دوازده هزار تومان ودراین سه سال بسیتین دیگر در جنب آن آباد نمود واملاک واقعه مابین جریه سید علی وخفاجیه را جزو املاک خفاجیه اجاره می دهد به بنی لام .....

همچنین دراین کتاب نام محمره درصفحات ،1، 7، 16، 17، 22، 23، 27، 28، 31، 35، 37، 41، 44، 51، 52، 54، 68، 70، 72، 74، 76، 78، 87، 95، 97، 144 تکرار شده است.

نام فلاحیه درصفحات:1، 13، 17، 25، 30، 32، 41، 44، 53، 60، 66، 71، 80، 83، 94، 98، 101، 144 تکرار شده است.

نام حویزه درصفحات:1، 17، 24، 25، 27، 28، 31، 37، 39، 52، 60، 68، 74، 75، 77، 80، 85، 88، 89، 144 تکرار شده است.

نام دورق درصفحه:71 آمده است.

نام شهر بسیتین درصفحات :40، 42، 43، 47، 49آمده است.

شط العرب صفحات:13، 18، 20، 21، 28، 37، 41، 53، 55، 57، 60، 62، 64، 66، 67، 70، 79، 145 تکرار شده است.

نام عربستان (خوزستان کنونی)درصفحات:15، 18، 56، 138 تکرا شده است.

این نام ها روزگاری جزیی از تاریخ این سرزمین بوده وهویت وجایگاه تاریخی این شهرها را بیان می نمودند اما دردوره پهلوی به نام های دیگری تغییر یافتند تاهویت تاریخی آنها ازبین برود امید است روزی بتوان این شهرهارا با نام تاریخی خود خواند همان نامی که سومریان وعیلامیان ومیسانیان ومسلمانان صدر اسلام آنها را می شناختند ومکاتبات خود را به این نام ها می نوشتند .

حسین فرج الله (ابوعرفان)شوشتر

منبع:

نجم الملک، میرزا عبدالغفار، سفرنامه عربستان(خوزستان)،نشر انجمن آثار ومفاخر ملی ایران، تهران 1385
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
فاطمه از اهواز ( 1395-03-30 08:54 )
نفرمایید اغلب کتب جهان بفرمایید کتب عربی
توهم زدید خیر باشه

صبیح من عبادان ( 1395-03-27 18:13 )
تحیة لکم
شکرا لموقع بروال
استاذ ابو عرفان
باسمی وباسم ابناء الخفاجیة نرحب بک ونشکرک علی تقدیمک هذه الدراسة

هاشم من تستر ( 1395-03-27 02:29 )
احسنت ابو عرفان شکرا علی جهودک و قلمک الرائع

 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری