کد خبر : 1489             انتشار : 1395/03/30 17:36          تعداد بازدید : 748

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(4)

کتاب خلیج فارس وخوزستان :این کتاب نخستین مجلد از مجموعه مفصل مقالات واسناد شادروان سلطانعلی سلطانی مشهور به شیخ الاسلامی بهبهانی از سیاست پیشگان چند دهه پیش ایران است.
نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(4)

نویسنده:حسین فرج الله


(کتاب خلیج فارس وخوزستان،
نوشته ؛سلطانعلی سلطانی (شیخ الاسلامی بهبهانی)
نشر مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی
(مرکز پژوهشهای ایرانی واسلامی)تهران 1391)

خفاجیه (سوسنگرد کنونی) واژه خفاجيه، واژه ای سومری وبه شکل خفاژه درمصادر سومری ثبت شده است.
در کتاب تاریخ معماری جهان آن را این‌گونه توصیف می‌کنند «خفاژه شهری سومری که در هزاره چهارم قبل از میلاد بنا شد» (روزنامه فرهیختگان)

خفاجیه شهری در استان خوزستان ، فاصله شهر خفاجیه تا اهواز مرکز استان۵۵ و تا البسیتین(بستان) ۲۸ کیلومتر است،رودخانه کرخه از شمال آن می‌گذرد و شعبه‌ای از کرخه نیز از داخل شهر عبور کرده و در غرب و جنوب غربی شهر دو رود سابله و مالکیه از آن منشعب می‌شوند.
شهر باستانی حویزه درجنوب غربی این شهر قراردارد.

شهر خفاجیه درتمدن سومر ،عیلام وتمدن میسان ونیز دردوره اسلامی از مهمترین شهرهای خوزستان بوده که درکنار شهر حویزه از مهمترین مراکزعلمی ودینی روزگار بوده اند ودردوره اسلامی به ویژه درزمان حکومت مشعشعیان ازمهترین شهر ها ومراکز دینی وصنعتی بوده است.

نام تاریخی وباستانی خفاجیه در دوره پهلوی به سوسنگرد تغییر یافت.

کتاب خلیج فارس وخوزستان :این کتاب نخستین مجلد از مجموعه مفصل مقالات واسناد شادروان سلطانعلی سلطانی مشهور به شیخ الاسلامی بهبهانی از سیاست پیشگان چند دهه پیش ایران است.کتابخانه ایشان مشتمل بر کتب چاپی وخطی نفیس به انضمام هزاران برگ سند ومقالات دستنویس ،حدود دو دهه پیش از سوی خانواده وی باهدایت وتشویق فرزندش دکتر علیرضا شیخ الاسلامی استادبازنشسته دانشگاه اکسفورد به دایرةالمعارف بزرک اسلامی بخشیده شد.

بیشتر اوقات عمر سلطانی مصروف سیاست شده است .اوچند دوره نماینده بهبهان درمجلس بود، به طور متناوب به آن شهر های خوزستان وکهگیلویه از جمله رامهرمز رفت وآمد می کرد.سلطانی برزبان وادبیات فارسی وبه ویژه عربی تسلط داشت.استفاده وسیع ودامنه دار اواز منابع متعدد گواه این امر است، سلطانی از اشخاص وطن پرست وملت دوست ایران است علایق وطن پرستانه او درجای جای سخنانش به خصوص درمواقعی که سخن از خلیج فارس وخوزستان به میان می آید به خوبی آشکار می گردد.

نام خفاجیه درصفحات، 262، 365، آمده است که به بررسی موارد مذکور خواهم پرداخت.

درصفحه262 چنین آمده است که:

«نهر الفلت قدیما به «خفاجیه »و«بسیتین »می رفته ک اولی را به نام سوسنگرد ودومی را به بستان درچهل سال قبل مبدل کردند.حویزه تا بصره 18فرسنگ مسافت وفاصله آن است وفاصله خفاجیه به حویزه چهار فرسخ است.سدناصری درقدیم آباد بوده و150 سال قبل از 1299خراب می شود.مولی محمد جد موالی چهل هزار تومانی خرج تعمیر آن می کند، بعد که دراثر وبا یا طاعون اهل حویزه متواری می شوند طایفه مسطور یاغی می شوند، مولی فرج الله خان سد را شکسته تا آنها را تنبیه کند دیگر تا به زمان ناصر الدین شاه خراب مانده .

نهر هاشم:

نهری است که با بند خاکی از کرخه منشعب به سمت حویزه شده ودرکنار نهری درفاصله نیم فرسنگ از سد ناصری است.اراضی میانه حویزه واهواز را آبیاری می کرده است.

درصفحه 365چنین آمده است:

دشت میشان:بنی طرف سابق

از قدیم ترین نواحی «دشت میشان »بدین نام بوده است واز روزگار باستان آثار وسوابق تاریخی دارا ودرفتوح اردشیر ساسانی از این ناحیه نامی جلیل از آن آمده ودرفتوح اسلامی نیز نامور است.
(قابل توجه آنکه تمدن میسان یکی از تمدن های باستانی وواژه میسان واژه ای سامی به معنای دشت یا سرزمین آب ترجمه شده است هرچند که درترجمه میسان نظریات فراوانی مطرح شده است وواژه دست یا دشت واژه ای سریانی است وبه معنای زمین هموار است ومیان مردم عرب دچه مانند دچه عباس کاربرد دارد پس دشت میشان واژهای فارسی نیست واین نظر نگارنده است وقابل پذیرش نیست )..............

درروزگار قبل از سلسله پهلوی نام این ناحیه
«بنی طرف »به نام عشایر آن منطقه بود ومرکز آن «خفاجیه »وشهرک دیگر آن «بسیتین»بود ..........

درهمان صفحه نگارنده چنین نقل می کند :
«خفاجیه»را به غلط سوسنگرد نامیده اند به تصور اینکه سوسنجرد به صراحت نوشته اصطخری به معنی سوزن کاری وقلاب دوزی است که جزءصنایع وصادرات خوزستان بوده درصورتی که حق این بود که ما استعمال قدیم عهد ساسانی راباید رعایت کرده ومنظورداریم نه اینکه کلمه سریانی الاصل را که محرف شده است
درحالیکه خود بستان هم علما لغت می دانند فارسی الاصل نبوده وکلدانی است..........

سوسنگرد که به جای «خفاجیه »گذارده اند نیز کلمه نامتناسب وغلطی است..............بنابراین اگر میشان یا شاد شاپور خوانده شود متناسب تر است .
(قابل توجه آنکه سوسنگرد یا سوسنجرد دو واژه غیر عربی ونا مانوس با فرهنگ وزبان وتاریخ این شهر است ودردوره پهلوی برای تغییر هویت اسلامی وعربی این منطقه جعل شده است ونویسنده به خطا رفته وآنرا ساسانی ویادیگر نام ها نامیده است)

نام شهر «بسیتین»درصفحات:262، 365 آمده است .

نام شهر «عبادان »درصفحه46آمده است وبه شکل اصلی آن با عین ذکر شده است.

جزیره حاج صلبوخ که به جزیره مینو تغییر نام یافت درصفحات زیر با نام جزیره صلبوخ آمده است.
154 ،366 ،367

نام شهر حویزه با حرف اول حا به جای ها درصفحات :

251،258،260،261،344،346،347،365،366،
درصفحات حویزه به جای هویزه آمده است.

نام« دورق »درصفحات:76، 203، 206، 226، 349، 351، 354، 361، 362، تکرار شده است.

نام شط العرب به جای اروند کنار درصفحات :26، 28، 34،35،37، 49، 55، 77، 93، 103، 134، 153، 186، 187، 189، 201، 227، 344، 366، 367، 368 ،154، 158تکرار شده است.

عبادان به جای آبادان درصفحات زیر تکرار شده است:46،71،75،76،85،88،90،92،93،95،99،105،153،
154،189،190،191،209،227،228،355.

عربستان به جای خوزستان درصفحات زیر آمده است:
27،28،29،33،34،35،36،38،39،40،44،45،64،100،114،118،120،121،123،126،127،138،140،147،158،161،162،165،171،174،246،303،347،397،
399،400.

فلاحیه به جای شادگان درصفحات زیر تکرار شده است :
131،344،346،348،361،372

معشور به جای ماهشهر درصفحات زیر ذکر شده است:191،193،194،196،326،341،342،360،362،364،
379.

محمره به جای خرمشهر درصفحات زیر یادشده است:

119،126،186،187،188،189،246،344،347،399،

هرچند دراین کتاب نگارنده دربسیاری از موارد توهین به زبان وفرهنگ مردم عرب را تکرار کرده ودربسیاری از صفحات کتاب موارد تاریخی غیر مستند را به خاطر حس وطن پرستی ذکرنموده اما بااین حال نام اصلی شهرها را ذکر نموده این خدمت بزرگی است.

حسین فرج الله (ابوعرفان)شوشتر

منبع:


خلیج فارس وخوزستان،
نوشته ؛سلطانعلی سلطانی (شیخ الاسلامی بهبهانی)
نشر مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی
(مرکز پژوهشهای ایرانی واسلامی)تهران 1391.
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری