کد خبر : 1493             انتشار : 1395/03/31 15:07          تعداد بازدید : 686

عیدی کوچک در میانه راه/ماجده روحی

چهاردهمين غروب ماه رمضان و ديدن بدر يعني شروع عيد کودکان. با لباسي تميز و آراسته به در خانه ها مي روند، دعا مي خوانند؛ دعا براي شيرخواره ها... مي روند تا عيدي شان را بگيرند ...گرگعان عيد فطر کودکانه است، عيدي کوچک پيش از عيد بزرگان....
عیدی کوچک در میانه راه/ماجده روحی

ماجده روحی


پي بردن به ريشه آيين ها و داستان شکل گيري شان کاري بس دشوار است، درست مانند فهميدن زوايا زندگي مردمي که در شهري زندگي مي کرده اند و اکنون بقاياي آن کشف شده است. مي توان به تخيل پناه برد يا از قدرت فکر کمک کرفت. هيچ کدام اما ما را به حقيقت کامل نمي رسانند، اگر چه بر بخش هايي از آن نوري بتابانند. فهم فلسفه تولد يا شکل گيري باورها و آيين ها شايد به مدد تفسير و تعبير ممکن بشود اما تفسير فقط پرده يا پرده هايي چند از چهره شان به کنار مي زند....
با رسیدن ماه رمضان به نیمه راه، در بخش‌های بزرگی از جهان اسلام مراسمی برگزار می‌شود با عنوان " گرگعان" یا "گرگیعان". مردماني با ريشه هاي مذهبي و نژادي متفاوت ... گرگعان در مناطق مختلف نام‌هایی مختلف به خود گرفته و گاهی جزئیاتش نیز متفاوتند. اهل سنت بوشهر آن را "قرنشوه" ، ساکنان اصلی کیش " گرگعان"، بحرینی‌ها " قرقاعون"، مردم کویت و شبه جزیره قریقعان، عمانی‌ها قرنشوه، بغدادی‌ها " ماجینه" و ساکنان جنوب عراق " کرکیعان" می‌نامند.
در باره ریشه گرگعان یا گرگعه نظر غالب این است که کلمه از ریشه " قرعه" به معنی کوبید گرفته شده و حروف آن در لهجه‌های مختلف دچار قلب و تغییر شده. اهوازی‌ها عموماً در محاوره‌های روزانه، حرف قاف را به گاف بدل می‌کنند. ترجیح این منشأ شاید به دلیل بخش مهم مراسم باشد، کودکان در طول مراسم همراه با خواندن اشعاری کودکانه دو ریگی که در دست دارند به هم می‌کوبند. " گرگعان و گرگعان، الله یخلی الرضعان" در این کلمات کودکان از خدا برای شیرخواره‌ها آرزوی طول عمر می‌کنند و سلامتی. توی کوی و برزن راه می‌افتند و در همه خانه‌ها را می‌زنند. با ریگ‌ها موزون می‌کوبند و شعر می‌خوانند و هدیه طلب می‌کنند. بیشتر خوراکی و شیرینی.
گرگعان سال‌هاي سال است که در بخش هايي از منطقه ما برپا مي شود اما بايد اعتراف کرد شناخت علل و انگيزه هاي تولد و تحولاتش در طول روزگار کمي دشوار است. برخي نويسندگان آن را به ولادت امام حسن نسبت مي دهند شاید هم زماني مراسم و روز تولد امام حسن (ع) منشأ این تفسیر از مراسم است. این گروه ریشه کلمه گرگعان را قره العین می‌دانند یعنی روشنی چشم. تولد امام حسن (ع) مایه فروغ چشم فاطمه زهرا (س).
اما می‌توان تفسيري ساده اي بر فلسفه تولد اين آيين ديد. " گرگعان عيد فطر کودکان است". کودکان پيش از رسيدن به سن تکليف اداي روزه داري، از سر شوق با بزرگان همراه مي شوند . قصد روزه مي کنند والدين اما از ترس اين که مبادا از گرسنگي و تشنگي آسيبي به جسم و جانشان برسد، روزه کودکانه و افطار در نيم روز را سنت کردند. کودکان سحري مي خورند و روزه مي گيرند اما در ميانه راه و به اذن بزرگان روزه شان را مي خورند. افطار کودکانه!
همين بي تابي و اندکي صبوري تعميم مي يابد. بزرگان سي روز يک ماه، همه روزها از سحر تا شام روزه مي گيرند و چشم به راه آمدن هلال ماه شوال مي نشينند تا عيد کنند... جشن و سرور و... کودکان اما اين تاب و توان ندارند و در ميانه ماه بساط عيد به پا مي کنند... چهاردهمين غروب ماه رمضان و ديدن بدر يعني شروع عيد کودکان. با لباسي تميز و آراسته به در خانه ها مي روند، دعا مي خوانند؛ دعا براي شيرخواره ها... مي روند تا عيدي شان را بگيرند ...گرگعان عيد فطر کودکانه است، عيدي کوچک پيش از عيد بزرگان....


منبع:روزنامه قانون
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری