کد خبر : 1535             انتشار : 1395/04/08 03:34          تعداد بازدید : 1290

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)

دراین اثر به زعامت شیوخ عرب در هدایت مردم ومبارزه با متجاوز پرداخته است که نکته بسیار مهمی است واین نشان می دهد که اگر شیوخ عرب به خودباوری واعتماد به نفس برسند
نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)

نویسنده:حسین فرج الله


(الملحمة الخالدة، المقاومة الاسلامية للعشاير العربية في خوزستان ضد الانجليز في الحرب العالمية الاولی، بقلم: دکتور آیة الله محسن الحيدري، المطبعة، جنوب اهواز ،اهواز 1393)


خفاجیه (سوسنگرد کنونی) واژه خفاجيه، واژه ای سومری وبه شکل خفاژه درمصادر سومری ثبت شده است.
در کتاب تاریخ معماری جهان آن را این‌گونه توصیف می‌کنند «خفاژه شهری سومری که در هزاره چهارم قبل از میلاد بنا شد» (روزنامه فرهیختگان)

خفاجیه شهری در استان خوزستان ، فاصله شهر خفاجیه تا اهواز مرکز استان۵۵ و تا البسیتین(بستان) ۲۸ کیلومتر است،رودخانه کرخه از شمال آن می‌گذرد و شعبه‌ای از کرخه نیز از داخل شهر عبور کرده و در غرب و جنوب غربی شهر دو رود سابله و مالکیه از آن منشعب می‌شوند.
شهر باستانی حویزه درجنوب غربی این شهر قراردارد.

شهر خفاجیه درتمدن سومر ،عیلام وتمدن میسان ونیز دردوره اسلامی از مهمترین شهرهای خوزستان بوده که درکنار شهر حویزه از مهمترین مراکزعلمی ودینی روزگار بوده اند ودردوره اسلامی به ویژه درزمان حکومت مشعشعیان ازمهترین شهر ها ومراکز دینی وصنعتی بوده است.

نام تاریخی وباستانی خفاجیه در دوره پهلوی به سوسنگرد تغییر یافت.

این اثر توسط آیت الله محسن حیدری درمورد مقاومت مردم عرب خوزستان دربرابرنیروهای انگلیسی نوشته شده است دراین اثر به زوایای مختلف مقاومت پرداخته شده ومهترین نکته تاثیر فتوای علمادربرانگیختن احساسات دینی مردم برای مقابله با انگلیس بوده است که این مبحث بسیار قابل توجه ،که علمای دین در جای خود می توانند جامعه را به مقاومت دربرابر ظلم وستم تشویق وتحریک کنند وظالم را از سرزمین خود دور کنند.

دراین اثر به زعامت شیوخ عرب در هدایت مردم ومبارزه با متجاوز پرداخته است که نکته بسیار مهمی است واین نشان می دهد که اگر شیوخ عرب به خودباوری واعتماد به نفس برسند می توانند جامعه ومردم خود را برای مقاومت دربرابر متجاوز با کمترین امکانات مهیا کنند ودرمقابل اشغالگر بیستند این اتحاد وانسجام درمیان شیوخ عرب مثال زدنی بود که باعث شد مردم خفاجیه وبسیتین ودیگر مناطق اهواز با کمترین امکانات درمقابل متجاوز بیاستند واورا از دیار خود دور کنند.

(هرچند که مردم عرب خوزستان درمقاومت خود از همه سو تنها ماندند وبسیاری از جوانان وشیوخ خود را از دست دادند اما تجربه بزرگی را دراین مقاومت بدست آوردند واین تجربه همان است که اگر درمقابل اشغالگر با کمترین امکانات بایستند چون صاحب حق هستند پیروزند.)

با بررسی دقیق واقعه به عمق واقعیت خواهیم رسید که جهاد مردم عرب علاوه بر بیرون انداختن انگلیس از سرزمین خود عواقب دیگری هم داشت وآن دادن فرصت برای برانداختن حکومت بنی کعب وروی کار آمدن رضا شاه تا تمام این سرزمین را دوباره به انگلیس دو دستی تحویل دهد وبه طمع نفت ومنابع سرشار این سرزمین بسیاری از مردم وشیوخ را به مناطق شمالی وجنوبی ایران تبعید کرد وشیخ خزعل بن جابر را یازده سال زندانی کرد وپس از آن دستور خفه کردن اورا صادرکرداین واقعه باعث شد که دیگر قدرت عشایر عرب برای مقابله با متجاوز کاهش یابد وکم کم بسیاری از شیوخ دست از مقاومت برداشتند وآنهایی که مقاومت کردند مانند شیخ قسملی شیخ باویه به سنگاپور تبعید شد وبسیاری از طرفداران رضا شاه از سراسر ایران به سوی خوزستان سرازیر شدند، قتل وغارت وتبعید ومصادره اموال بزرگان آغاز شد بسیاری از زمین های کشاورزی از مالکان اولیه خود گرفته شد وهر چند هزار هکتار به یکی از خوانین طرفدار رضا شاه واگذار گردید ومردم روز به روز ضعیف تر وشیوخ ناتوانتر شدند.

دراین اثر آیت الله حیدری به جبهه های مختلف جهاد مردم عرب پرداخته که درصفحه 27چنین آمده است:

الف:جبهه غدیر الدعی والمنیور :

این جنگ درتاریخ 2مارس 1915میلادی مصادف با 11اسفند 1293ه،ش رخ داد.جبهه اسلامی مجاهدان عشایر عرب خوزستان وبخصوص فرزندان قبیله بنی طرف ،ساکن« حویزه »و«خفاجیه »واهواز وهمچنین عشایر بنی لام عراق واهواز به رهبری غضبان بن ابنیه ودو گردان به رهبری توفیق بیک الخالدی از طرف عثمانیان این جنگ را برعلیه نیروهای انگلیسی ترتیب دادند.واین جبهه زیر نظر آیت الله سید محمد نوه مرجع کبیرکه درخط مقدم جبهه بود اداره می شد.

اما جبهه اشغالگران انگلیسی نیروهای هندی رانیز دربرمی گرفت.....فرمانده کل این جبهه ژنرال رابینسن بودواز جهت رودخانه کارون به سمت جبهه اسلامی یورش آوردند.دشمن سپاه خودرا به دربخش سواره نظام وپیاده نظام تقسیم کرده بود وتوپ خانه سنگ از همه طرف برسر جبهه اسلامی آتش می بارید.

بااینکه تنها اسلحه جبهه اسلامی شمشیر وفاله(وسیله ای برای ماهیگیری)بیش نبوده اما با قدرت ایمان وعشق به وطن ولقا ء الله در مقابل متجاوزگر ايستادند.با اينکه تنها اسلحه مردم عرب فقط نوعی تفنگ به نام مارتینی بوده اما با قدرت ایمان واعتماد به نفس به توپخانه انگلیسی ها یورش آوردند وتوانستند 9توپ از توپخانه دشمن را بع غنیمت بگیرند وشروع به یزله کردن نمودند (یزله شعری حماسی است که درجنگ ویا مراسم شادی غم برای برانگیختن احساس گفته می شود)(الطوب افخر لو مگواری)این یزله خون مردم عرب را به جوش آورد وبا تمام قدرت درمقابل انگلیسی ها ایستادند.

سرهنگ ویلسون انگلیسی ها آنها را چنین توصیف می کند که :مردم عرب قدرتی فوق العاده وتحرکی جداسریع دارندوسوارکاران دوره دیده ما به پای آنها نمی رسیدندبلکه حتی پیاده آنها سرعتی فوق العاده داشتندوکسی نمی توانست از دست آنهافرار کندوهنگامی که شمشیر آنها ویا نیزه شان می درخشد یا کشته می شوند ویا برسر دشمن مانند صاعقه فرو می آیند..

وبعد از آنکه دشمن خسارت های فراوانی دید و62 کشته و127مجروح داد عفب نشینی کرد واز رودخانه کارون گذشته به آن سمت رود رفتنداما همچنان دلاوران عرب درپی آنها بودند واز رودخانه گذشتند ویزله (من کارون العشمه اورده) رامی سرودند وبر دشمن یورش می آوردند.

مردم دلاور عرب در غدیر الدعی 500شهید تقدیم کردند (بنابر گفته مردم آن منطقه)وشهیدان را بدون غسل وکفن دفن نمودندومقبره جهاد یادگار این شهیدان است.

تعداد شهدا دردیگر جبهه ها نیز بر این تعداد افزوده شد که 400نفر در «خفاجیه »و100در منطقه زرگان وباوی وشهر «فلاحیه »بودند.

با اینکه تعداد شهدای مردم عرب بسیار بیشتر از انگلیسی ها بود اما برای این مردم پیروزی بزرگی بود پس از آن نیروهای انگلیسی تقاضای نیروهای بیشتر کردند و6 گردان سواره نظام ،و6گردن پیاده نظام ،و17توپ سنگین وماشین ها ی کافی برای جابه جایی نیروها به رهبری ژنرال گورینج به خوزستان اعزام شد.
درتاریخ 5فروردین 1294ه.ش نیروها وتجهیزات به بصره رسیدند وبه سوی اهواز حرکت کردند .ده روز پیش تر از آنها نیروهای عثمانی به رهبری ژنرال عثمانی محمد فاضل باشا الداغستانی به جبهه الغدیر رسیدند وحمله به نیروهای انگلیسی دراهواز را آغاز کرد ولی شکست خورد وکار از پیش نبردوبرای جلوگیری از سقوط عماره عراق به دست نیروهای انگلیسی راهی عماره شد ومردم بی دفاع را رها کرد.مردمی که این حماسه را آفریدند ودر جبهه الغدیر انگلیس را به عقب رانده بودند تنها ماندند وبا این گمان که دیگر انگلیس حمله نخواهد کرد به خانه های خود در «خفاجیه»«حویزه »والبسیتین وروستاها باز گشتند.

ب:جبهه فلاحیه

اهالی« دورق»که قبیله بنی کعب را دربرمی گرفت ومرکز علم وادب بود وشخصیت های بزرگی از شهر ظهور کردند که درتاریخ تشیع مانند ستارگان درخشان بودند می توان ابن السکیت الدورقی وحاج هاشم الکعبی را نام برد ودر زمان جهاد در این شهر شخصیت های بزرگی مانند سید عباس المجاهد وسید یابر بن سید مشعل الشوکی حضور داشتند که سید یابر پرچم این مقاومت که برروی آن آیه الکرسی وشهادات نوشته شده بود را به اهتزار درآورد......

ج:جبهه شمال الاهواز (زرگان والباویه)

مردم عرب به رهبری شیخ قسملی الزرگانی برضد متجاوز به پا خواستند وبا انفجار لوله های نفت وگاز شرکت های انگلیسی را دست وپاچه کردند آنها خطوط مخابرات را نیز از بین بردند که این کار انگلیسی ها را سردرگم کرد زیرا با ازبین رفتن منابع نفتی انگلیس ونا رضایتی شرکت های انگلیسی وضع به نفع مردم عرب تغییر یافت .

ویلسون دراین باره گفته است که:درزمانی که بنی کعب در فلاحیه به پا خواستند منطقه باویه به ما اعلان جنگ کردند پس در5فبرایر 1914میلادی لوله های نفت را در شمال اهواز منفجر کردند واموال ودارایی شرکت های نفتی را غارت کردند.

د:جبهه «خفاجیه »
مردم خفاجیه وروستاهای اطراف آن جنگ های سختی را با نیروهار انگلیسی داشتند ومورد هجوم انگلیسی ها قرار گرفتند که مهم ترین عامل حمله های انگلیسی به این شهر ومردمش عقب نشینی نیروهای عثمانی ورهایی مردم بی دفاع وبازگشت به عراق ،تجدید قوای انگلیسی ها ،نبودن رهبری نظامی دقیق برای مردم عرب وپراکندگی وبی نظمی درحمله به نیروهای دوره دیده انگلیس ،نداشتن اسلحه های پیشرفته ،ونداشتن آموزش نظامی برای مردم عرب که باعث شکست این مردم در جبهه های بعدی شد.

انگلیسی ها خانه ومزارع مردم بی دفاع خفاجیه را آتش زد بسیاری از زنان وکودکان مردم در آتش سوختند اما همچنان مردم خفاجیه بع مبارزه خود درمقابل آنها ادامه دادند.


پس از آن انگلیس برای حفظ منابع نفتی حدو 9هزار نفر از نیروهای خود را از عراق به اهواز آوردند تا شرکت ها ولوله های نفتی را محافظت کنند .
آنها شهر «خفاحیه»را در پنجم مایو محاصره کردند وخشم خود را برشهر خفاجیه فروریختند وخانه های مردم را با توپخانه های سنگین خود به آتش کشیدند چون بیشتر خانه های مردم از نی بود به شدت آتش گرفتند اما مردان دلیر این شهر با تمام توان از شهر ومردم خود دفاع می کردنددراین جنگ حدود 400نفر دیگر از مردم خفاحیه به شهادت رسیدند.
ویلسون درجه دار انگلیسی که دربین مردم بنی طرف این مردم برای تعیین مرزها زندگی می کرد، ایشان زبان عربی وشخصیتهای مهم آن شهر را خوب می شناخت، می گفت هدف ما از این کشتار وخانه سوزی فقط انتقام از بنی طرف نبود بلکه ترساندن دیگر طوایف وقبایل حتی ساکنان عراق نیز بود.

مقاومت درقلعه علی بن عباس:

یکی از بزرگان بنی طرف به نام علیوی العباس قلعه مستحکمی درمسیر «خفاجیه »داشت که محل تجمع دلاوران ومجاهدان عرب شد ،انگلیسی ها از همه طرف دلاوران را محاصره کردندومردان عرب دراین قلعه مقاومت کردند ودهها تن از نیروهای انگلیسی را کشتند تا اینکه بسیاری از آنها کشته شدند ودیگران اسیر شدند .

جبهه طریق البسیتین:
این جنگ درراه مابین خفاجیه وبسیتین رخ داد.وویلسون آنرا اینگونه توصیف کرد:
با گروه شناسایی به فرماندهی «هنت» درراه بسیتین بودیم ،که با تعدادی از مردم عرب که تعداد آنها بین 200تا 300نفربودند که از هور خارج می شدند برخورد کردیم درجلوی آنها روحانی دینی که عمامه سفید بر سر داشت حرکت می کردویکی از بزرگان بنی طرف به نام شیخ عاصی همراه آنها بودمردم عرب به سوی ما یورش آوردندوچاره جز فرار وپناه بردن درمیان تپه ها نداشتیم.

جهاد مردم عرب خوزستان برضد بریتانیا وپس از آن انتفاضه غلمان برضد رضا شاه پس از دستگیری شیخ خزعل وسپس انتفاضه مردم برعلیه کشف حجاب ونپذیرفتن جریان کشف حجاب وموارد بسیاری دیگر همه اینها برای ما ثابت می کند که مردم اگر باهم متحد ویکدل باشند هرچند سلاحی پیشرفته نداسته باشند اما
می توانند اشغالگر را از سرزمین خود بیرون برانند .


حسین فرج الله (ابو عرفان)شوشتر

منبع:


(الملحمة الخالدة، المقاومة الاسلامية للعشاير العربية في خوزستان ضد الانجليز في الحرب العالمية الاولی، بقلم: دکتور آیة الله محسن الحيدري، المطبعة، جنوب اهواز ،اهواز 1393)

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)

نام شهرخفاجیه درمصادر تاریخی ایران(6)
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
عبد علي بچاری(البکری) المحمره ( 1395-04-08 10:06 )
با کمال تأسف بعضي از دوستان بر اين باورند که اسامي شهر هاي ما توسط صدام يا حزب مفلوک او نام گذاری شده اند در حالی که اگر با کمی تلتش و کنکاش در تا یخ خوزستان ونام شهر ها خواهند دید که این نامه ها پیشینه ای به وسعت تاریخ دارند که رضا خان با تفکرات ناسیو نالیستی که داشت نامه اکثر شهرها را نغییر داد این بزرگترین تحریف تاریخ است که بخواهیم نام یک شهر راهر گونه که دلمان بخواهد تغییر دهیم این درست مانند این است که ما نمی توانیم برای فرزندانمان اسم دلخواهمان را انتخاب کنیم نام این شهر ها تنها اسم نیست بلکه تاریخ است واین اهانت وظلمی است که در حق این شهر ها صورت میگیرد و بازگشت به نام قدیم آنها چیزی از تابعیت یا اخلاص مردم این مرزو بوم نسبت به جمهوری اسلامی و آب وخاک عزیز این وطن گرامی نمی کاهد بلکه دل این مردم را قرص تر میکند با سپاس

 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری