کد خبر : 511             انتشار : 1394/08/25 16:45          تعداد بازدید : 539

نوکيسگي: هم هدف، هم وسيله/ ناصر فکوهي

د. برخي از مردم ما روزها کارشان در خانه و محل کار، کلاه گذاشتن و کلاه برداشتن از اين و آن و معامله گري و دلالي هاي سودجويانه براي رسيدن هر چه زودتر به نوکيسگي است که براي شان هم وسيله اي است براي رسيدن به آرمان زندگي شان که خود باز هم نوکيسگي است
ناصر فکوهي
مدير موسسه انسان شناسي و فرهنگ


هر جامعه اي با هر ميزان انباشت فرهنگي ِ تاريخي و اخلاقي و مدني که شايد حاصل عمرهايي بي شمار و پربار و شرافت و نجابت و دانش و ايمان صد ها نسل از مردمانش باشد، ضمانتي تمام و کمال براي حفظ موقعيت خود ندارد و آنچه در هزاران سال به دست آمده است مي تواند در چند سال و شايد در چند ماه از ميان برود. مثالي گويا بياوريم: در ابتداي قرن بيستم و پيش از جنگ جهاني دوم آلمان در اروپا و ژاپن در آسيا، گل هاي سرسبد فرهنگ و دانش و فضيلت و اخلاق و فلسفه و دانش و فناوري در دوران هاي خود بودند. اما هر دو فرهنگ، به دليل افتادن در گودال هاي ملي گرايي هاي فاشيستي، ملت هاي خود را در طول نيم قرن، به سوي مصيبت هايي باور نکردني سوق دادند: هر دو کشور زير ميليون ها تن بمب تقريبا با خاک يکسان شدند، ميليون ها تن از جوانان شان کشته شدند و خاطره تلخ جنايات نياکان، براي هميشه در تاريخ ثبت و اسبابي شد براي شرمندگي نسل هاي آتي. در منطقه خود ما، کشور عراق در بيش از نيم قرن توانسته بود با در آمدهاي نفتي و با زحمت مردمش با وجود رژيم استبدادي حاکم، دست کم اندکي از تمدن باستاني بين النهريني را بر پا کند، اما جنون بي پايان ديکتاتوري جنگ طلب صدام و روندي که حزب بعث در جامعه به آن دامن زد و آتش و تنش هايي که ديکتاتوري اين کشور براي منافع خود دايم به ميان طايفه ها و اقوام متعدد اين کشور ايجاد مي کرد، آن کشور را امروز به سرزميني ويران بدل کرد و بهانه اي به قدرت هاي بزرگ داد تا از آن يک ناکجا آباد بسازند و به راحتي ثروت هاي زير زميني اش را غارت کنند. اين گونه سرنوشت هاي تاريخي از ابتدايي که تمدن هاي بشري وجود داشته اند همراه با آنها بوده است: از ايران باستان تا روم باستان، از امپراتوري هاي استعماري تا امپراتوري شوروي پيشين.
اما آنچه گفتيم به آن معنا نيست که ما در حال حاضر با چنين خطراتي روبه رو هستيم. منظور ما، اين است که برخورداري از پيشينه تمدني ايراني و اسلامي با عمري بيش از شش هزار سال، اگر آن را به صورت مناسب مديريت کنيم يک ضمانت براي جلوگيري از مصيبت هاي آتي است: اما همين اقبال بزرگ و ميراث ارزشمند اگر با سوء مديريت و بلاهت فردي يا عمومي همراه شود، مي تواند ما را به بدترين موقعيت هاي غير قابل تصور بکشاند. چنين بلاهتي را امروز مي توان در پديده نوکيسگي ديد: پول ارزان و فاسد و ارزش يافتن خود نمايي هاي اجتماعي با اتکا بر آن و کنار گذاشتن ارزش هاي معنوي و ايمان و اخلاق، نمونه هايي آشکار از چنين بلاهت هايي هستند: ارزش هايي که هزاران سال است اين تمدن را حفظ کرده اند و اگر قرار بود به جاي شرح همه آنها فقط چند کلمه مي گفتيم، اين کلمات شايد بسنده مي کردند: ادب، شرف، زحمت، ساده زيستن، دوري از تجملات، عشق به زندگي و به انسانيت و کار و خلاقيت: واژگاني که سرتاسر متون مقدس، ادبيات باستاني و کلاسيک ما را به خود اختصاص داده است و اگر تجربه زيستي مردم اين سرزمين را نيز تا پيش از پيدا شدن نفت و منابع انرژي از خاطر بگذرانيم باز هم به آنها مي رسيم.
سزاوار نيست سرزميني که زادگاه و جايگاه شکوفايي فکري فردوسي و حافظ و سعدي و مولوي و خيام و... بوده و بايد نگهدارنده و نماينده ارزش هايي باشد که در آثار آنها موج مي زند، امروز خود را در سطحي ببيند که آرمان حتي بخشي از مردم آن، رسيدن به زندگي آرمانيِ گاو چرانان و ششلول بندان ِ غرب وحشي و صحراهاي خشک و ادبيات جاهل منشانه امريکايي باشد که گمان کنند الگوي زندگي مصرف گرايي که سرمايه داري غرب در جهان پايه ريزي کرد و فسادش امروز سراسر جهان را گرفته است، مي تواند براي ما الگويي براي زندگي و به خصوص خوشبختي باشد. فساد و نوکيسگي امروز مثل بلاهايي به جان مردم ما افتاده اند. برخي از مردم ما روزها کارشان در خانه و محل کار، کلاه گذاشتن و کلاه برداشتن از اين و آن و معامله گري و دلالي هاي سودجويانه براي رسيدن هر چه زودتر به نوکيسگي است که براي شان هم وسيله اي است براي رسيدن به آرمان زندگي شان که خود باز هم نوکيسگي است: همان هايي که اگر روزهاي شان را به اين ترتيب مي گذرانند، شب هاي شان هم به تماشاي سريال هاي ترکي مي گذرد که همين مدل از زندگي را در پست ترين شخصيت هاي قابل تصور به تصوير مي کشد. بدون شک در چنين وضعيتي در اين ميان نبايد به دنبال يک مقصر گشت، مقصر همه هستند و هيچ کس نيست: مساله در تن دادن به بي مسووليت ترين راهکار ها در برابر بزرگ ترين سختي هاست. جهان امروز جايي و زماني بسيار مشکل براي زندگي کردن است: اما شک نکنيم که اين سختي هرگز به سختي صحراي سوزان و کويري نبوده که همواره در قلب سرزمين ما قرار داشته است، اما مردمان مان توانسته اند در حاشيه آن زندگي را زنده نگه دارند: شک نکنيم که حافظ و سعدي و مولوي در شرايطي که ايران عرصه يورش بي رحمانه حملات بيگانگان بود که همه اين پهنه را به خاک و خون مي کشيدند، زيباترين ارزش هاي ادبي را براي همه انسانيت آفريدند. اينها شايد هشدارهايي باشد که پرتگاه پيش روي مان را بهتر به ما نشان دهد: پرتگاهي که نوکيسگي و خودنمايي اجتماعي و پول به مثابه تنها معيار همه ارزش ها، نه به مثابه يک کشتار گاه به ما نشان مي دهند بلکه با همه ابزارهاي ممکن سعي مي کنند از آن سراب يک «موفقيت بزرگ» در زندگي را بسازند.
البحث في ارشیف الموقع
تقریر مصور لیوم الشاب في معشور
نمادهای حیوانی درتمدن عیلام/حسین فرج الله
النشاط المُزدهِر الثقافي ومنطقة معشور
إلمتهَم/شعر:حسين فاضل جنامي
شهرهایی حقیقی با نام هایی جعلی رضا شاهی
فرقة اگزار للمسرح تقدم باکورة اعمالها في مدینة معشور
احلى الاعياد بنکهة هلال و هيل + صور
تخریب و القای تفرقه بین نخبگان عرب در فضای مجازی
اسدی:در شادگان و آبادان، نخل‌های فراوانی در حال نابودی هستند
آیت‌الله کعبی:انتقال آب خوزستان با وجود مشکلات فراوان جای سؤال دارد
عادت هميشگي حاضران در عرصه فرهنگ
معایدة الکبری در روز اجرا لغو شد
استفاده از کولر آبی در هوای ریزگردی، ممنوع
نخستین جشنواره «تعلیم، رسانه، تربیت» در خوزستان برگزار می شود
مدينة تستر تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
معایدة فرحة العید في مدینة المحمرة(اللیلة الاولی)/صور
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الحیدري(صور)
معایدة عدد من النخبة الأهوازیة مع آیة الله الجزایري(صور)
مدينة رامز تحتفل بعيد الفطر المبارک/تقرير مصور
اجواء العيد في الدورق/تقرير مصور
العيد في قلعة کنعان /تقرير مصور
اجواء العيد في تستر/تقریر مصور
معرفی دو کتاب از مهندس عبدالرضا نواصري
شدة ورد هايکوية من الأهواز/مصطفی جمال
 
مجله تحلیلی خبری بروال , دفتر مرکزی اهواز ، زیر نظر شورای سردبیری