کد خبر : 7046             انتشار : 2015-08-03-08-05-22         
 

چالش طرح احياي اراضي كشاورزي خوزستان براي تامين آب


 


 


 فاطمه مرادزاده


 


 


 


طرح بزرگ احياي اراضي کشاورزي استان خوزستان موسوم به طرح 550 هزار هکتاري که پس از 19 سال از زمان تصويب، از اواسط سال گذشته و با تامين و تخصيص اعتبارات مورد نياز، جان تازه اي گرفت و آغاز شد، گرچه اکنون از پيشرفت بسيار خوبي برخوردار است، اما اين پرسش را نيز ايجاد کرده که باوجود بحران کم آبي و کاهش منابع آبي در کشور، اين طرح بزرگ چه سرنوشتي خواهد يافت و چگونه به کمک رفع بحران کم آبي خواهد آمد.


    آن گونه که از اظهارات مسئولان کشوري وزارت نيرو و استان خوزستان نيز استنباط مي شود، از هم اکنون اختلاف نظر بر سر تامين آب مورد نياز اين اراضي ايجاد شده و وزارت نيرو و مسئولان آب و برق خوزستان هر کدام نظري در اين زمينه دارند، به طوري که وزارت نيرو نتوانسته آبي براي تمام اين اراضي اختصاص دهد، ولي مسئولان استان معتقدند درصورتي که حقابه تاريخي آنان داده شود، مشکل تامين آب نخواهند داشت.


    


    آب کافي براي خوزستان نداريم


    مدير اجرايي طرح 550 هزار هکتاري به جام جم مي گويد: تاکنون فقط به 312 هزار هکتار از اراضي موجود توسط وزارت نيرو مجوز تخصيص آب داده شده که ما نيز بر اساس آن مي توانيم فعاليتمان را روي آن متمرکز کنيم، به عبارتي وزارت نيرو متضمن تامين آب فقط 312 هزار هکتار از اراضي طرح شده است و از آنجا که ما نيز طرح احيا را که شامل سه فعاليت عمده ايجاد شبکه فرعي آبياري و زهکشي، زهکشي زيرزميني و تجهيز و نوسازي (تسطيح و يکپارچه سازي) است، در اراضي که وزارت نيرو براي آن آب در نظر گرفته باشد، انجام مي دهيم، محدوده کاري خود را در اين 312 هزار هکتار تعريف مي کنيم و اعتبارات تخصيصي را براي آن هزينه مي کنيم درحالي که آنچه به موجب اصل طرح مصوب و ابلاغ شده است، 550 هزار هکتار است و حتي آقاي روحاني، رئيس جمهور نيز در سال 92 وعده احياي تمام اين اراضي و تامين اعتبار و تخصيص آب براي تمام طرح را داد.


    حسن علاقه مند با بيان اين که گرچه هنوز تمام اعتبارات سالانه طرح از سال گذشته تاکنون به طور کامل اختصاص داده نشده، اما همين اعتبار تخصيص يافته نيز ده ها برابر سال هاي پيش و بسيار مطلوب است، مي افزايد: با تخصيص اين اعتبارات از سال گذشته تاکنون، پيشرفت هاي خوبي در اجراي طرح داشته ايم، به طوري که در بخش اجراي شبکه فرعي آبياري و زهکشي، 132 هزار هکتار از 312 هزار هکتار اراضي تحت فعاليت ما، معادل 42 درصد تاکنون انجام شده است. در بخش زهکشي زيرزميني هم 170 هزار هکتار انجام شده که معادل حدود 50 درصد است و در بخش تجهيز و نوسازي نيز حدود 90 هزار هکتار معادل 36 درصد انجام شده است. وي مي گويد: اگر روند اعتباردهي به همين خوبي ادامه يابد، اجراي طرح تا اواخر سال آينده يا اواسط سال 96 به پايان خواهد رسيد.


    


    حقابه تاريخي خوزستان


    مدير اجرايي طرح 550 هزار هکتاري خوزستان درحالي به نقل از مسئولان وزارت نيرو از نبود آب براي تخصيص به تمام اراضي موجود در طرح خبر مي دهد که مسئولان سازمان آب و برق خوزستان و انجمن صنفي مهندسان صنعت آب خوزستان در گفت وگو با جام جم عنوان مي کنند براساس حقابه تاريخي اين استان هيچ مشکلي براي تامين آب اراضي موجود وجود ندارد و خوزستان مي تواند آب مورد نيازش را در اين زمينه تامين کند، به همين دليل بايد عمليات احيا در تمام 550 هزار هکتار اجرا شود.


    در همين زمينه حميدرضا خدابخشي رئيس هيات مديره انجمن مهندسان صنعت آب خوزستان به جام جم مي گويد: خوزستان آب براي تمام اراضي کشاورزي خود دارد، به شرطي که آب آن را به جاهاي ديگر نبرند و اجازه بدهند حقابه اين استان همچون صدها سال گذشته به آن برسد و آن را از ميانه راه به استان هاي ديگر منتقل نکنند.


    خدابخشي با بيان اين که فصل الخطاب قانون است و طبق قانون توزيع عادلانه آب، بايد آب محيط زيست و مناطقي که معيشتشان از گذشته از محل منابع آبي تامين مي شده، پرداخت شود، مي افزايد: طبق اسناد تاريخي از هزاران سال پيش در اطراف هورالعظيم کشاورزي انجام مي شده و بر همين اساس در اراضي اين استان برنامه ريزي شده و کانال کشي و زهکشي آبياري صورت گرفته است، بنابراين نمي شود از حق آب کشاورزان و مردم اين استان زد و آن را به مناطقي اختصاص داد که تازه مي خواهند فعاليت کشاورزي راه بيندازند.


    


    بهسازي زمين هاي کشاورزي


    وي تاکيد مي کند درواقع قرار نيست کشاورزي در خوزستان توسعه يابد يا اراضي که تا به حال و هرگز کشتي در آنها نمي شد، (همچون ديگر استان ها) زيرکشت برود، بلکه آنچه در طرح 550 هزار هکتاري انجام مي شود برخلاف تصور مردم و مسئولان، توسعه نيست، بلکه عمليات بهبود است، به اين معنا که اکنون در تمام اين اراضي کشاورزي انجام مي شود، اما به روش سنتي و با هدررفت آب و بهره وري پايين درحالي که با اجراي طرح 550 هزار هکتاري، اين اراضي به شيوه نوين احيا شده و زيرکشت خواهد رفت تا هم از هدررفت و مصرف زياد آب جلوگيري شود و هم شاهد افزايش عملکرد و توليد و بهره وري بالاباشيم.


    خدابخشي معتقد است گرفتن آب استاني مرزي همچون خوزستان که حافظ امنيت در مرزهاست و معيشت عمده مردم آن از ديرباز از طريق کشاورزي سپري مي شده و دادن اين حقابه به ساير استان ها که تازه مي خواهند به کشت و کار رو بياورند، تصميم عاقلانه اي نيست و مسئولان در وزارت نيرو بايد در آن تجديد نظر کنند.


    به هر روي اختلاف نظر بر سر دادن يا ندادن حقابه درحالي به چالشي ميان وزارت نيرو و مسئولان اجرايي استان خوزستان تبديل شده که طي سال هاي اخير بارها کشاورزان خوزستاني در برخي حوضه هاي آبي همچون کرخه از کشت بهاره يا پاييزه به دليل اختصاص نيافتن آب، ممنوع شدند که حتي بخشي از اين اراضي جزو طرح بزرگ 550 هزار هکتاري بود و اين امر به پايين آمدن سطح زيرکشت در اين استان و ضرر و زيان برخي از کشاورزان منجر شد و هم اکنون نيز بيم آن مي رود پس از صرف هزينه هنگفت براي کانال کشي و تجهيز و نوسازي در طرح مذکور، اختصاص نيافتن آب به اراضي خوزستان، اين طرح را با شکست و هدررفت سرمايه هاي ملي مواجه کند.


    


    طرحي براي اشتغالزايي و افزايش توليد


    طرح 550 هزار هکتاري خوزستان که قرار است با بهره گيري از روش هاي نوين کشاورزي و آبياري، علاوه بر اشتغالزايي، موجب بالارفتن راندمان آب و افزايش توليدات کشاورزي شود و 50 هزار هکتار آن در استان ايلام اجرا خواهد شد، در سال 75 به تصويب رسيد و قرار بود در همان سال ها اجرايي شده و به بهره برداري برسد، اما اجراي آن تا بيش از يک دهه بعد به تعويق افتاد تا اين که در قانون بودجه سال 87 گنجانده شد بدون اين که اعتبار چنداني به آن اختصاص يابد و سرانجام در دي ماه سال 92 و پس از سفر رئيس جمهور و هيات دولت يازدهم به استان خوزستان، 5/1 ميليارد دلار از محل صندوق توسعه جهت سرعت بخشيدن به پيشرفت طرح براي آن در نظر گرفته شد که با اختصاص اين اعتبار در سال 93، اجراي سريع آن از مهرماه آغاز شد.


    


     


 


 


 




 روزنامه جام جم

تست