کد خبر : 7164             انتشار : 2015-08-20-07-19-38         
 

حاشیه نشینی در اهواز پایان ندارد


 



 



سیدعلیرضا شریفی



 



 



 



حاشیه نشینی را واژه ای برای تعریف محله‌های تهیدست نشین با ساخت و سازهای غیراستاندارد، غیرقانونی و محروم از امكانات اولیه می دانند. حاشیه نشینی   در زمین‌های حاشیه شهر که فاقد نظارت قانونی هستند، شکل می‌گیرد. در اهواز نیز اغلب افراد مهاجر روستایی، بی بضاعت و قشر متوسط شهر حاشیه نشینی را رقم زده اند.  این افراد بیشتر به دلیل کمبودامکانات و شرایط نامناسب محیطی زادگاه خود را ترک می كنند و به شهر‌ روی می‌آورند.

آنها از یک سو به دلیل تطبیق نیافتن با محیط شهری و از سوی دیگر بر اثر عوامل دافعه از این محیط‌ پس زده می‌شوند و به تدریج در کانون‌های به هم پیوسته یا جدا از هم در قسمت‌هایی از حاشیه شهر سكونت می یابند.

محل سکونت و نوع مسکن آنها با محل سکونت متعارف شهری مغایر و مالکیت آن اغلب نامشخص است. شهرنشینی و گرایش شدید جمعیت به سکونت در مناطق شهری حاصل استراتژی‌های اقتصادی و اجتماعی خاص هر کشور است. این سیاست‌ها در کشورهای در حال توسعه به ویژه در دهه‌های اخیر به مهاجرت‌های بی‌رویه روستائیان به شهر منجر می شود و همگام با تحولات سریع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی الگویی نا‌متوازن در نظام شهری ایجاد می كند.



نه روستایی هستیم نه شهری

یك شهروند اهوازی در گفت‌وگو با همشهری درباره مشکلات موجود در مناطق حاشیه ای می‌گوید: مشکلات موجود در این مناطق زنجیره‌ای است و برای مثال مشکلات فاضلاب نتیجه گسترده شدن بی‌برنامه شهر است یا وضعیت بازار ناشی از بیکاری است.

«علی صیاحی» با بیان این که مشکل روستا‌ها حل نشده است تا قشر حاشیه نشین به روستاهای خود بازگردند، می افزاید: ما سال‌های زیادی بلاتکلیف مانده‌ایم و نه از خدمات شهرنشینی بهره می‌بریم و نه می‌توانیم مانند روستائیان با دغدغه کمتر زندگی کنیم.



خرده فروشی مواد مخدر

معاون اجتماعی نیروی انتظامی استان در گفت‌وگو با همشهری با اشاره به مناسب نبودن خدمات شهری و ضعف در ساختار‌ها در مناطق حاشیه نشین بیان می‌کند: کمبود امکانات سبب تحمیل ناهنجاری به مردم شده است و امنیت اجتماعی را کاهش می‌دهد.

«سید رحمان موسوی» می‌گوید: گسترش ساخت و سازهای بی‌قاعده و ضعف در ارائه خدمات سبب شده است موادفروشان خرد از این فرصت سوءاستفاده و در این مناطق به کارهای خلاف اقدام کنند.



توسعه حاشیه اهواز

مدیرکل امور شهری استانداری خوزستان با اشاره به عوامل گسترش حاشیه نشینی در استان به ویژه اهواز می گوید: به دلیل عوامل جغرافیایی زمینه گسترش حاشیه نشینی در اهواز ایجاد شده است.

«پیمان کاظمی‌نژاد» می افزاید: در شهرهای کوهستانی گسترش حاشیه نشینی از یک سمت است، اما در اهواز به دلیل سطح هموار و ظرفیت اقتصادی موجود حاشیه از ۴ جهت در حال گسترش است و این کار را برای مسئولان استان سخت‌تر کرده است.

وی معتقد است باید با افزایش جذابیت روستا‌ها از گسترش حاشیه نشینی جلوگیری كرد. روستائیان جذابیتی نمی‌بینند و به شهر کوچ می‌کنند و از سوی دیگر توان زندگی در مرکز شهر را ندارند و در حاشیه سکونت می‌کنند.وی می افزاید: به دلیل قرار نگرفتن حاشیه‌ها در طرح جامع شهری خدمات کمی به آنها ارائه می‌شود، اما به دلیل گستردگی جمعیت در حاشیه، حاشیه نشینان ادعای سند مالکیت و خدمات می‌کنند و این موانعی برای توسعه شهر است.

کاظمی‌نژاد اظهار می‌کند: ۳ راه حل برای حل معضل حاشیه نشینی در اهواز وجود دارد که شامل ایجاد جذابیت در روستا‌ها، فرهنگسازی و کنترل‌ مهاجرت است.

وی درباره طرح جامع شهری اهواز می گوید: تدوین طرح جامع شهری ۲ سال زمان می‌برد و باید منتظر ماند تا پس از بررسی آن در وزارت راه و شهرسازی و کمیسیون‌های دیگر اجرایی شود.



ایجاد زیرساخت‌ در روستا‌ها

عضو شورای شهر اهواز نیز در این باره می‌گوید: گسترش حاشیه نشینی در اهواز از ابتدای دهه ۶۰ آغاز شد و همچنان ادامه دارد.

«جمشید سلحشور» می‌افزاید: تنها راهکار جلوگیری از گسترش حاشیه نشینی بهبود وضعیت روستا‌ها و ایجاد جذابیت در آن است.

سلحشور معتقد است همزمان با ایجاد زیرساخت‌ها در روستا‌ها باید به خدمات شهری در حاشیه شهر اهواز توجه کرد تا در آینده با طرح جامع اهواز ادغام شود و شهر به صورت یکپارچه توسعه یابد.

وی با اشاره به وجود بیش از ۱۵۰ هزار هکتار مساحت حاشیه نشینی در اهواز اظهار می کند: قرار نگرفتن این مناطق در طرح فعلی شهر سبب شده است برخی مسئولان به مناطق حاشیه نشین توجهی نکنند.

سلحشور بیان می‌کند: امروزه به دلیل نبود سیستم جامع فاضلاب و سرریز آن در معابر مناطق حاشیه نشین بیماری‌ها گسترش می یابد و باید بدانیم این بی‌توجهی‌ها در آینده مشکلات زیادی ایجاد می‌کند.



 برنامه جامع مدیریت شهری

یك استاد دانشگاه نیز در گفت‌وگو با همشهری در این باره می گوید: حاشیه نشینی در خوزستان به دلیل بروز جنگ تحمیلی آغاز شد، اما پس از جنگ تحمیلی نتوانستیم یک برنامه جامع شهری برای جلوگیری از مهاجرت به حاشیه شهر‌ها تدوین کنیم.

«سید علیرضا موسوی» می افزاید: حاشیه نشینی در خوزستان هنوز متوقف نشده است و باید با شناسایی عوامل گسترش حاشیه شهر این روند را متوفق كنیم و برای این كار باید در ابتدا به صورت ویژه با زمین خواری و تغییر کاربری اراضی در خوزستان مبارزه کرد. این كارشناس مسائل شهری اظهار می‌کند: مهم‌ترین عامل در افزایش حاشیه نشینی مهاجرت روستائیان به شهر‌هاست و باید به این نکته توجه كرد که امروز ما به جای ایجاد جذابیت برای روستائیان سیاست‌های محدودیت کشت را در منطقه اعمال می‌کنیم که نتیجه‌ای جز مهاجرت روستانشینان به شهر‌ها ندارد. وی با بیان این كه وقتی یک فرد روستایی نتواند برای خود کاری بیابد به شهر

می آید و به شغل‌های کاذب روی می‌آورد، می گوید:‌ با ساماندهی نقاط حاشیه می توان در برابر سند مالکیتی که برای اراضی آنها صادر می شود از آنها مالیات و یا عوارض شهرداری دریافت كرد.



تدوین یک طرح استانی

به گزارش همشهری، عواملی مانند تغییر کاربری اراضی، مهاجرت روستائیان به حاشیه شهر‌ها و نبود جاذبه در روستا‌ها از عوامل مهم در افزایش حاشیه نشینی در اهواز است. این مشکلات نشان می‌دهد ساماندهی و جلوگیری از گسترش حاشیه نشینی در خوزستان مستلزم تدوین یک طرح استانی برای بسیج همه امکانات است. همچنین باید به این موضوع توجه کرد که امروز بیش از ۴۰ درصد مردم اهواز در حاشیه شهر ساکن هستند و ارائه ندادن خدمات بهداشتی یا شهری مشکلات جدیدی در استان ایجاد می‌کند و منجر به افزایش هزینه‌ها در تأمین سلامت و امنیت مردم می‌شود.



۵۰۰ هزار حاشیه نشین

معاون سیاسی و اجتماعی استاندار خوزستان می‌گوید: بی‌توجهی مقطعی به موضوع زمین‌خواری و تصرف غیر قانونی اراضی در خوزستان سبب افزایش زمین خواری و گسترش حاشیه نشینی شده است. «فرج الله خبیر» می‌افزاید: باید با ساخت و سازهای غیرقانونی برخورد قاطعانه‌ای شود. زیرا ۵۰۰ هزار نفر در حاشیه کلانشهر اهواز زندگی می‌کنند و این موضوع سبب گسترش مشاغل کاذب در اهواز شده است.



 



 



 





منبع:همشهری


تست